ضرورت بازنگری در تربیت فرهنگی و اعتقادی مدارس؛

در حالی که هجوم رسانه‌ها و سبک زندگی بی‌هویت، ذهن و عواطف کودکان را تهدید می‌کند، مدارس باید محیطی زنده و الهام‌بخش بسازند تا فرزندان، با الگوگیری از قهرمانان واقعی و هویت اصیل، آینده فرهنگی و اجتماعی کشور را بسازند.

استان قم به‌عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی، مرکز علوم دینی و پایگاه اصلی نشر معارف اهل‌بیت(ع)، رسالت خطیرتری در تربیت نسل امروز بر عهده دارد. امروز، کودکان و نوجوانان ما تنها دانش‌آموزانی پشت نیمکت نیستند؛ بلکه حاملان آینده فرهنگی، اجتماعی و فکری جامعه‌اند. آنان قرار است جهان فردا را بسازند؛ اما این آینده‌سازی، بدون تربیت فرهنگی، دینی، اخلاقی و هویتی ممکن نخواهد بود. در شرایطی که هجوم رسانه‌های بی‌هویت، شبکه‌های اجتماعی بی‌مرز و سبک زندگی‌های بیگانه، ذهن و عواطف نوجوانان را نشانه گرفته است، مدارس قم باید نقش خود را بازتعریف و احیا کنند. این یادداشت، تأکیدی است بر تداوم این رسالت و بازنگری اساسی در رویکردهای تربیتی که امروز بیش از هر زمان دیگر اهمیت دارد.

خطر خالی ماندن ذهن نسل جدید از قهرمانان حقیقی

هر جامعه‌ای برای استمرار هویت خود به الگو، اسطوره و قهرمان نیاز دارد. نسل نوجوان اگر با اسطوره‌های ملی و مذهبی خود آشنا نشود، ناگزیر اسطوره‌های وارداتی را جایگزین خواهد کرد. امروز بسیاری از کودکان، نام فوتبالیست‌های خارجی، بازیگران غربی یا شخصیت‌های کارتونی بی‌هویت را بهتر از دانشمندان ایرانی یا قهرمانان ملی می‌شناسند. این مسئله، نشانه غفلت ماست؛ غفلتی که پایه‌های هویت فردی و اجتماعی را سست می‌کند.
مدارس قم باید پیشتاز معرفی الگوهایی مانند شهیدان ۸ دفاع مقدس، حماسه‌سازان جنگ ۱۲ روزه و دانشمندان هسته‌ای و همچنین قهرمانان دینی چون خاندان‌ عصمت و طهارت باشند. الگوها، چراغ راهند؛ نبودشان تاریکی می‌آورد.

تربیت فرهنگی و دینی، وظیفه‌ای فراتر از برنامه درسی

تربیت تنها با تدریس کتاب «دینی»، «تاریخ» یا «اجتماعی» محقق نمی‌شود. تربیت، یک زیست‌جهان است؛ باید در هوای مدرسه تنفس شود. اگر فضای مدرسه سرد، بی‌روح، بی‌نشاط و بی‌ارتباط با ارزش‌ها باشد، هیچ درس اخلاقی تأثیرگذار نخواهد بود.
باید فضای مدرسه با نمادهای فرهنگی، علمی و مذهبی زینت شود؛ دیوارهای مدرسه باید حرف بزنند، کتابخانه‌ها باید شخصیت پرورش دهند، مراسم‌های مدرسه باید عشق و افتخار بیافرینند. چه زیباست اگر صبحگاه‌ها با معرفی یک شخصیت ملی یا مذهبی آغاز شود، اگر اردوهای فرهنگی فقط تفریح نباشند و اگر جشن‌ها و مناسبت‌ها محتوای تربیتی واقعی داشته باشند. این‌گونه تربیت اتفاق می‌افتد، نه صرفاً با مکاتبه بخشنامه‌ها.

نقش مدارس در کمک به خانواده‌ها

یکی از دغدغه‌های جدی والدین امروز، تربیت فرزندان در مواجهه با فضای پرآسیب رسانه‌هاست. خانواده‌ها، بدون همراهی مدرسه، در این میدان تنها می‌مانند. وقتی مدرسه الگوی مناسب معرفی می‌کند، وقتی مهارت فکری و اخلاقی می‌آموزد، والدین کار ساده‌تری در خانه خواهند داشت.
فردی که در مدرسه با ارزش‌ها زندگی کرده است، در خانه نیز مراقب رفتار خود خواهد بود. فرزند آموزش‌دیده در مدرسه، کمک‌کننده تربیت در خانواده است؛ اما اگر مدرسه بی‌تفاوت باشد، والدین مجبورند در برابر موجی از الگوهای غلط، رسانه‌های مسموم و بحران هویت به‌تنهایی مقاومت کنند. این وظیفه، ناعادلانه و غیرممکن است.

غفلت از تربیت، بهای سنگینی دارد

فراموش نکنیم که خلأ هویتی، زمینه‌ساز بحران‌های اخلاقی، اعتیادی، رفتاری و حتی سیاسی است. نوجوانی که ریشه ندارد، هر باد هویتی او را می‌برد. مدرسه‌ای که فقط نمره، کنکور و مدرک را هدف قرار دهد، از ساختن انسان غافل مانده است؛ و جامعه‌ای که انسان تربیت نکند، در آینده دچار بحران خواهد شد. نسل بی‌هویت، نه مدافع وطن خواهد بود، نه پای ارزش‌ها می‌ایستد و نه حتی در زندگی شخصی موفق خواهد بود. همه‌چیز از هویت آغاز می‌شود.

مدارس استان قم باید بیش از گذشته، خود را مسئول تربیت نسل مؤمن، آگاه، اخلاق‌مدار، خِردورز و هویت‌دار بدانند. این مأموریت تنها با بخشنامه، کتاب درسی یا تکرار شعاری حاصل نمی‌شود؛ بلکه با ایجاد محیطی زنده، الهام‌بخش و الگوآفرین امکان تحقق دارد. نسل امروز، نیازمند قهرمانان واقعی است؛ اگر ما معرفی نکنیم، دیگران معرفی خواهند کرد. امروز زمان بیداری فرهنگی در مدارس است. اگر امروز به تربیت هویتی این کودکان و نوجوانان توجه کنیم، فردا جامعه‌ای توانمند، اخلاقی، پایدار و سربلند خواهیم داشت؛ و اگر غفلت کنیم، آینده‌ای بی‌ریشه، بی‌تعلق و آسیب‌پذیر در انتظارمان خواهد بود. تربیت، انتخاب امروز نیست؛ مسئولیت همیشه است. امید می‌رود امانت‌دار خوبی باشیم.

انتهای پیام/