فرمان مرگ در دست کودکان

کودک هشت‌ساله‌ای که باید با اسباب‌بازی بازی کند، پشت فرمان خودروی پژو پارسی نشسته بود! این صحنه‌ای است که مأموران پلیس‌راه اردبیل در محور پارس‌آباد با آن روبرو شدند.

خبرگزاری بسیج - اردبیل؛ در اقدامی تکان‌دهنده، مأموران پلیس‌راه استان اردبیل، خودروی پژو پارسی را توقیف کردند که توسط یک کودک هشت‌ساله در محور پارس‌آباد به جعفرآباد هدایت می‌شد.سرهنگ وحید علیپور، رئیس پلیس‌راه استان، در گفت‌وگو با خبرگزاری بسیج، با تأکید بر این رویداد هشداردهنده، از توقیف فوری خودرو و انتقال آن به پارکینگ خبر داد و این سؤال اساسی را به ذهن متبادر کرد: «آیا برخی والدین، جان فرزندان خود و دیگر شهروندان را به بازی می‌گیرند؟»

این مورد، تنها یکی از نمونه‌های این چنینی بود. در ماه‌های اخیر، انتشار ویدئوهایی از رانندگی کودکان در معابر عمومی و خیابان و جاده‌های اردبیل، به موجی نگران‌کننده در فضای مجازی تبدیل شده است. از کودکی که با ایستادن روی صندلی راننده، فرمان را در دست می‌گیرد تا نوجوانانی که با موتورسیکلت در خیابان‌های شهر مانور می‌دهند، همگی صحنه‌هایی هستند که هرازگاهی در شبکه‌های اجتماعی طنین‌انداز می‌شوند. این تصاویر، گاه با واکنش‌های متضاد کاربران همراه است؛ برخی با انتشار ایموجی‌های خندان، آن را «بامزه» می‌خوانند و برخی دیگر با خشم، از «بی‌مسئولیتی والدین» سخن می‌گویند.در این میان، یک شهروند اردبیلی به نام سجاد علایی با ابراز نگرانی می‌گوید: «دیدن این صحنه‌ها واقعاً قلب آدم را می‌فشرد. یک‌لحظه غفلت می‌تواند به فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر منجر شود. چرا برخی پدر و مادرها این‌قدر ساده از کنار این موضوع می‌گذرند؟» فاطمه عباسی، مادر دو فرزند، نیز در گفتگو با ما می‌گوید: «این روزها بعضی والدین، به‌جای مسئولیت‌پذیری، به دنبال جلب‌توجه در فضای مجازی هستند. حتی اگر کودک مهارت ظاهری در هدایت خودرو داشته باشد، آیا در شرایط بحرانی می‌تواند تصمیم درست بگیرد؟»

چرا کودکان پشت فرمان می‌نشینند؟

برای واکاوی عمیق‌تر این معضل اجتماعی، با دکتر محمدجواد طلایی پُرمهر، روان‌شناس کودک و نوجوان، به گفتگو نشستیم. وی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری بسیج اردبیل با تحلیل این پدیده به عوامل متعددی اشاره می‌کند و می‌گوید: «کودکان به طور ذاتی از رفتار والدین تقلید می‌کنند.»پُرمهر می‌افزاید: «وقتی رانندگی را به‌عنوان عملی عادی و جذاب مشاهده می‌کنند، تمایل به تجربه آن در آنان تشدید می‌شود. از سوی دیگر، شاهد کمبود نظارت و مرزبندی در برخی خانواده‌ها هستیم.»روان‌شناس کودک و نوجوان ادامه می‌دهد: «والدین به دلایل مختلف از جمله مشغله زیاد یا سهل‌انگاری، مرزهای واضحی برای فرزندان تعریف نمی‌کنند و اجازه می‌دهند کودک در موقعیت‌های پرخطر قرار گیرد. متأسفانه در مواردی نیز این اقدام با تشویق مستقیم یا غیرمستقیم والدین برای فیلم‌برداری و انتشار در فضای مجازی یا به‌عنوان یک "پاداش" خطرناک به کودک همراه است.» در ادامه، دکتر مهدی عبداللهی، جامعه‌شناس، در گفتگو با ما افزود: «این پدیده تنها یک بی‌احتیاطی فردی نیست، بلکه نشان‌دهنده کاهش آگاهی عمومی از تبعات رفتارهای پرخطر است. در جامعه‌ای که قوانین به طور مداوم و اثرگذار به شهروندان یادآوری نشود، چنین رفتارهایی به‌تدریج عادی‌سازی می‌شود و پیامدهای ناگواری به همراه خواهد داشت.»

هشدارهای پلیس و تبعات قانونی؛ از توقیف خودرو تا مجازات والدین

سرهنگ وحید علیپور، رئیس پلیس‌راه استان اردبیل، با هشدار جدی نسبت به تداوم این اقدامات پرخطر، از شهروندان خواست از قراردادن وسیله نقلیه در اختیار افراد فاقد گواهینامه به‌طورجدی خودداری کنند. وی در تشریح تبعات قانونی این عمل تأکید کرد: «بر اساس ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، والدینی که خودرو یا موتورسیکلت خود را در اختیار افراد فاقد گواهینامه قرار دهند، به‌عنوان معاون جرم رانندگی بدون پروانه شناخته شده و در مراجع قضایی تعقیب و مجازات خواهند شد.» سرهنگ علیپور با تأکید بر نقش پیشگیرانه خانواده‌ها، یادآور شد: «خانواده‌ها با نظارت و مسئولیت‌پذیری بیشتر می‌توانند نقشی حیاتی در جلوگیری از بروز حوادث ناگوار ایفا کنند. پیشگیری، بسیار کم‌هزینه‌تر از درمان است.»

مسئولیت ما در قبال آینده‌سازان

رانندگی کودکان در اردبیل و سایر نقاط کشور، تنها یک «اشتباه کوچک» نیست، بلکه زنگ خطری برای تمامی جامعه است. این پدیده، ترکیبی از سهل‌انگاری والدین، کمبود آموزش همگانی و گاه عادی‌سازی خطر در فضای مجازی است. اگر امروز با قاطعیت با این موضوع برخورد نکنیم، فردا شاهد فجایع جبران‌ناپذیری خواهیم بود.آیا به‌راستی حاضریم آینده کودکانمان را به بهای یک‌لحظه سهل‌انگاری یا یک کلیک در فضای مجازی به خطر بیندازیم؟این سؤالی است که پاسخ آن، نه‌تنها در دست پلیس و نهادهای نظارتی، بلکه در وجدان بیدار هر یک از ماست.