
خبرگزاری بسیج ، معصومه درخشان: آتلیههایی در شبکه اجتماعی اینستاگرام با انواع تِمهای یلدایی سرخ و سبز مشتریان را مجاب
میکنند در کنار سفره یلدا قاب عکس آنها دلبری کند. لباس هایی با رنگ قرمز و طرح هندوانه ویترین مغازهها را پر کرده و چشم هر بینندهای را به خود خیره میکند انگار چنین لباسهایی با تم یلدا نباشد طولانی ترین شب سال صبح نمیشود.
هندوانههایی که به طور چشم نوازی کندهکاری شده و سبدهایی با میوه های فراوان تزئین میشوند همگی از برگزاری جشنی به قدمت چند هزار ساله خبر میدهند.
در سالهای اخیر، شبکه اجتماعی اینستاگرام نقش پررنگی در تغییر شکل برگزاری جشن یلدا ایفا کرده است.
نقشی که بر پایه تصویر و نمایش بنا شده، بهتدریج جشن یلدا را از یک دورهمی ساده و خانوادگی به صحنهای برای نمایش تجملات و رقابتهای ظاهری تبدیل کرده است.
هزینه سفره آراییهای لوکس و رنگین یلدا سربه فلک کشیده، انتشار عکس و ویدئو دکوراسیونهای پرهزینه، ظروف خاص و میوههای گرانقیمت، معیارهای تازهای از یلدای ایدهآل در ذهن کاربران است.
بسیاری از خانوادهها، بهویژه جوانترها، ناخودآگاه خود را با این تصاویر مقایسه کرده و احساس میکنند برای دیدهشدن یا عقب نماندن از دیگران باید همان سبک را تکرار کنند حتی اگر این کار فشار اقتصادی یا روانی به آنها وارد کند.
افزایش فرهنگ دیدهشدن و لایکگرفتن، چشموهمچشمی را تشدید کرده است. گاهی هدف از برگزاری یلدا نه لذت بردن از کنار هم بودن، بلکه گرفتن عکسهای اینستاگرامی و جلب توجه دیگران میشود.
در چنین فضایی، سادگی و اصالت این آئین کهن در حاشیه قرار میگیرد و افراد از کنار یکدیگر بودن لذتی
نمیبرند.
تبلیغات گسترده کسبوکارها در شبکه های اجتماعی نیز به افزایش تجملات شب یلدا دامن زده است. معرفی بستههای لوکس یلدایی، دکورهای آماده و خوراکیهای خاص، میوههای گرانقیمت خارج از فصل، دکوراسیونهای پرهزینه این تصور را القا میکند که یک یلدای خوب حتماً باید پرهزینه و خاص باشد؛ در حالی که فلسفه این جشن همدلی و باهمبودن است و هیچ ارتباطی با مصرفگرایی افراطی ندارد.
این چشموهمچشمی نهتنها فشار اقتصادی بر خانوادهها وارد میکند، بلکه آرامش روانی را نیز از خانوادهها میگیرد؛ چرا که برخی افراد خود را ناچار میبینند برای عقب نماندن از دیگران، هزینههایی فراتر از توانشان انجام دهند.
وارد کردن تجملات و صرف هزینههای گزاف این جشن سنتی را دستخوش تغییرات زیادی کرده است که این رفتارها در سنت پیشینیان ما دیده نمیشود.
شبی که هدف آن دیدار و خاطره گویی در کنار اقوام و آشنایان است.
سالها پیش که خانوادهها در کنار هم زندگی میکردند شب یلدا جشنی برای بگو و بخندهای خانوادگی بود به شکرانه یک دقیقه بیشتر کنار هم بودن.
آنها در اتاقی که به «طنبی» یعنی اتاق مهمان مشهور بود دور هم جمع شده و بدون هیچ گونه تشریفات زاید با گفتن « بایاتی» و شعرهای محلی، حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ شبی به یاد ماندنی و خاطره انگیز را رقم می زدند طوری که اصالت آن چله گئجه سیهای قشنگ نشان از پاکی، بی آلایشی و خالص بودن آن داشت و خاطرات آن سینه به سینه نقل محافل بود.
شب یلدا اگر از آفت تجملات دور شود میتواند شبی ماندگار و به یادماندنی برای خانوادهها باشد. ممکن است در یک جمع چند خانواده حضور داشته باشند که بضاعت مالی یکسان نداشته باشند، برگزاری شب یلدا صرفا باید به دور از تجملات و ساده برگزار شود تا لذت آن در خاطرهها ماندگار شود.
یلدا شبی برای زنده کردن سنت و آئین اصیل ایرانی خودمانبرای دورهمیهای خانوادگی و تکریم بزرگان است. سعی کنیم بیشتر به فرهنگ، تاریخچه و ماهیت برگزاری جشن یلدا پرداخته و آن را برای نسلهای جوانتر بازگو کنیم.
جشن یلدا، که ریشه در فرهنگ کهن ایرانی دارد، در اصل نمادی از صمیمیت، دورهمی خانوادگی و قدردانی از لحظههای ساده زندگی است.
یک سفره ساده، چند دانه انار و هندوانه، و گفتوگویی صمیمی میتواند معنای واقعی یلدا را زنده کند.
یلدا فرصتی است برای شنیدن قصه بزرگترها و نزدیکتر شدن دلها، نه صحنهای برای نمایش داراییها.
بازگشت به فلسفه اصلی یلدا یعنی قناعت، مهربانی و باهمبودن، میتواند این جشن را دوباره به جایگاه واقعیاش برگرداند. اگر بهجای چشموهمچشمی، به حال خوب یکدیگر فکر کنیم، یلدا نهتنها شب طولانیتری نخواهد بود، بلکه به خاطرهای گرم و ماندگار در دلها تبدیل میشود.