
الهام اعتمادیان روانشناس بالینی ، فعال فرهنگی و اجتماعی و مدرس حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی،در گفتگو با خبرنگار زنان ایران در رابطه با نقش مادران در انتقال گفتمان انقلاب به نسل جدیدگفت : با توجه به ارتباط با مادران، خانوادهها و نسل نوجوان و جوان ، سوالاتی در ذهن مادران مطرح می باشد تا بتوانند راه ارتباطی مناسب با فرزندان خود برقرار کنند تا بتوانند نسلی مؤمن و انقلابی تربیت کنند.
وی در ادامه افزود: یکی از جدیترین پرسشهایی که امروز در ذهن بسیاری از مادران شکل گرفته این است که «در شرایط پیچیده اجتماعی و فرهنگی امروز، نقش من در انتقال ارزشها و گفتمان انقلاب به فرزندم چیست و از کجا باید شروع کنم؟»نخستین نکتهای که باید با صراحت و آرامش به مادران گفت این است که گفتمان انقلاب، پیش از آنکه مجموعهای از مفاهیم سیاسی باشد، یک نگاه انسانی، اخلاقی و تربیتی به زندگی است؛ نگاهی که بر کرامت انسان، مسئولیتپذیری اجتماعی، عدالتخواهی، امید و معنویت تأکید دارد. این گفتمان اگر قرار است به نسل جدید منتقل شود، بیش از هر چیز نیازمند رابطهای امن، صمیمی و آگاهانه میان مادر و فرزند است.
روانشناس بالینی با توجه به دغدغه مادران افزود: بسیاری از مادران نگران ایم موضوع مهم هستند که صحبت از ارزشها و مفاهیم انقلابی باعث مقاومت یا فاصله گرفتن فرزندانشان شود، از منظر روانشناسی، مقاومت زمانی شکل میگیرد که پیام، بدون رابطه عاطفی و بدون احترام به هویت مستقل نوجوان منتقل شود. مادری که شنونده خوبی است، قضاوت عجولانه نمیکند و به فرزندش اجازه میدهد سؤال بپرسد، در واقع مهمترین بستر انتقال اندیشه را فراهم کرده است. قرآن کریم نیز به این اصل بنیادین تربیتی اشاره میکند آنجا که میفرماید:
«ادعُ إِلىٰ سَبيلِ رَبِّكَ بِالحِكمَةِ وَالمَوعِظَةِ الحَسَنَة»
یعنی دعوت، باید همراه با حکمت و موعظه نیکو باشد، نه اجبار و تندی.
اعتمادیان اظهار داشت: پرسش رایج مادران این است که «اگر فرزندم نقد داشته باشد یا حتی برخی ارزشها را زیر سؤال ببرد، چه واکنشی نشان بدهم؟» پاسخ این است که سؤال و نقد، نشانه انحراف نیست؛ بلکه بخشی طبیعی از فرایند هویتیابی است. مادری که بتواند به جای ترس، با آگاهی و آرامش در کنار فرزند بایستد، نهتنها گفتمان انقلاب را تضعیف نکرده، بلکه آن را عمیقتر کرده است. پیامبر اکرم(ص) میفرمایند:
«فرزندانتان را برای زمانی غیر از زمان خودتان تربیت کنید». این حدیث، بهروشنی به مادران یادآوری میکند که نسل جدید زبان، دغدغه و پرسشهای خاص خود را دارد و انتقال مفاهیم باید متناسب با زمان و شرایط آنها باشد.
وی در ادامه افزود: نگرانی دیگر مادران، تأثیر فضای مجازی و رسانههاست. بسیاری میپرسند: «با این حجم از محتوا، آیا هنوز نقش من اثرگذار است؟» پاسخ روانشناسی کاملاً روشن است: هیچ رسانهای، جای پیوند عاطفی مادر و فرزند را نمیگیرد. مادری که رابطهای امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کرده باشد، حتی در میان انبوه پیامهای متناقض، مرجع روانی فرزند باقی میماند. پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود؛ از خانهای که در آن گفتوگو زنده است و احساسات دیده میشود.از سوی دیگر، انتقال گفتمان انقلاب به معنای نادیده گرفتن مشکلات و آسیبها نیست. مادر آگاه، مادری است که واقعیتهای جامعه را میبیند، ضعفها را انکار نمیکند، اما اجازه نمیدهد ناامیدی، بیعدالتیپنداری و خشم مزمن در ذهن فرزندش ریشه بدواند. از نگاه سلامت روان، امید واقعبینانه یکی از مهمترین عوامل تابآوری فردی و اجتماعی است.
اعتمادیان با اشاره به اندیشههای شهید مطهری به عنوان چراغ راه مهمی برای مادران اظهار داشت: شهید مطهری بارها تأکید میکند که تربیت، پیش از آنکه انتقال اطلاعات باشد، ساختن انسانِ مسئول و آگاه است. او معتقد بود اگر ایمان و آگاهی با هم رشد نکنند، جامعه یا دچار تحجر میشود یا دچار بیهویتی. این نگاه دقیقاً همان نقطهای است که مادر میتواند نقش محوری ایفا کند؛ یعنی پرورش فرزندی که هم اهل اندیشه است و هم اهل تعهد.
روانشناس بالینی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری، جامعه ما نیازمند مادرانی است که نقش خود را فقط به درون خانه محدود نکنند، بلکه با حضور آگاهانه در مدرسه، محله و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، به فرزندان خود نشان دهند که مسئولیت اجتماعی بخشی از هویت انسانی و انقلابی است.
انتقال گفتمان انقلاب از دل همین رفتارهای کوچک اما مستمر مادرانه شکل میگیرد؛ آرام، عمیق و ماندگار.
وی در پایان گفت: هر جا مادران آگاهانه وارد میدان تربیت فکری، روانی و ارزشی شدهاند، شاهد کاهش آسیبهای اجتماعی، افزایش تابآوری نسل جوان و تقویت سرمایه اجتماعی بودهایم. اگر مادران را جدی بگیریم، آموزش دهیم و توانمند سازیم، انتقال گفتمان انقلاب نه یک دغدغه اضطرابآور، بلکه یک مسیر طبیعی و اثربخش می باشد.