سواد فرهنگی، زبانِ تنپوش/ وقتی لباسها سخن میگویند
به گزارش خبرگزاری بسیج از البرز، عطاران کارشناس مسائل رسانه در یادداشتی در مورد سواد فرهنگی آورده است که
پیامبر اکرم (ص):
«لباسی بپوش که نه تو را انگشتنما سازد و نه از عزت و احترامت بکاهد.»
یکی از ساحتهای حیاتی در حوزه «شناخت فرهنگی و رسانهای»، مطالعه سبک پوشش و لباس است.
لباس، پیش از آنکه پوششی برای بدن باشد، عنصری کلیدی و ابزاری قدرتمند در انتقال فرهنگ است.
تنپوشِ هر فرد، نقش مهمی در تبیین نوع تفکر، احساسات و رفتارهای او ایفا میکند؛ به گونهای که میتوان آن را همچون یک «رسانه» دانست که پیامی صریح از اندیشهی فرد را به مخابره میکند.
در واقع، پیوند میان لباس و فرهنگ چنان ناگسستنی است که میتوان، گفت: لباسها فرهنگ سازند.
آنها نمادی از هویت فردی و اجتماعی هستند که شخصیت ما را پیش از آنکه سخنی بگوییم، معرفی میکنند.
لباسها در سکوت خود، به سه پرسش بنیادین پاسخ میدهند:
من کیستم؟ (هویت)
چگونه فکر میکنم؟ (جهانبینی)
️ به چه فرهنگی تعلق دارم؟ (ریشه)
️لباس؛ کالای فرهنگی یا ابزار اقتصادی؟
متأسفانه امروزه موضوع پوشش و پدیده «مُد» کمتر از زاویه فرهنگی و اجتماعی واکاوی شده و غالباً به آن تنها به چشم یک «کالای اقتصادی» برای خرید و فروش نگریسته میشود.
غافل از آنکه لباس، یک کالای فرهنگیِ اثرگذار است که قدرت تغییر ارزشهای یک جامعه و تبدیل آنها به «ضدارزش» را دارد.
این تغییرِ تدریجی میتواند چالشهایی عمیق در سبک زندگی، باورها و عواطف افراد ایجاد کرده و بستر سازِ ناهنجاریها و آسیبهای فرهنگی شود.
از این رو رواج مدهایی که با نظام ارزشی و اصالت فرهنگی ما سنخیتی ندارند نه تنها میتواند زمینه نفوذ، بلکه منجر به تقابل فرهنگی خواهد شد.
