لباس بلوچی؛ شناسنامه هویت و هنر زنان این سرزمین

مریم کهرازهی از طایفه کهرازهی در گفتگو با خبرنگار بسیج در زاهدان با اشاره به اصالت هنر سوزن‌دوزی بلوچ بیان کرد: آنچه در لباس بلوچی دیده می‌شود، تنها یک نقش و تزئین ساده نیست، بلکه هر بخش از آن هویت، فرهنگ و جایگاه اجتماعی را نشان می‌دهد. سوزن‌دوزی‌هایی که بر روی آستین و قسمت‌های مختلف لباس قرار دارد، در واقع شناسنامه هنر زنان بلوچ به شمار می‌رود و هر نقش و طرح بیانگر بخشی از اصالت و پیشینه این قوم است.

وی افزود: در هنر بلوچ، از عناصر سنتی مانند پرده بلوچی، آینه‌دوزی و تلفیق آن با گلیم‌بافی و سایر هنرهای دستی استفاده می‌شود. بیشتر رنگ‌هایی که در این هنر به کار می‌رود، برگرفته از طبیعت است و همین رنگ‌ها روحیه‌ای شاد و زنده به لباس زنان بلوچ می‌بخشد. انتخاب رنگ و طرح لباس نیز متناسب با سن، موقعیت اجتماعی و نوع استفاده متفاوت است.

کهرازه ادامه داد: لباس دختران جوان معمولاً دارای رنگ‌های شادتر و طرح‌های پرنشاط‌تر است و هرچه سن افزایش می‌یابد، رنگ‌ها به سمت طیف‌های سنگین‌تر و متین‌تر حرکت می‌کند. لباس عروس بلوچ نیز دارای ترکیب‌های رنگی متنوع و چشم‌نواز است که جلوه‌ای خاص و منحصر به فرد دارد و نشان‌دهنده جایگاه ویژه این هنر در فرهنگ منطقه است.

وی با اشاره به کاربرد این لباس در زندگی روزمره گفت: لباس بلوچی تنها به مراسم خاص محدود نمی‌شود، بلکه در زندگی روزمره نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. تفاوت لباس‌ها بیشتر در میزان تزئینات و ظرافت دوخت است و در مراسم شادی، تزئینات و جلوه‌های بصری آن بیشتر نمایان می‌شود، اما اصل ساختار لباس همچنان حفظ می‌شود.

این بانوی بلوچ خاطرنشان کرد: هنر سوزن‌دوزی بلوچ قدمتی چند صد ساله دارد و نسل به نسل منتقل شده است. این هنر نه‌تنها بخشی از هویت فرهنگی زنان بلوچ است، بلکه آرامش، زیبایی و حس افتخار را نیز برای هنرمندان آن به همراه دارد. هنر دستان زنان بلوچ، گنجینه‌ای ارزشمند است که نمونه آن کمتر در سایر نقاط جهان دیده می‌شود.

کهرازه در پایان با تأکید بر اهمیت حفظ این هنر اصیل اظهار کرد: لباس بلوچی نماد فرهنگ، اصالت و هویت زنان این سرزمین است و امروز نیز بانوان بلوچ با حفظ این میراث ارزشمند، نقش مهمی در انتقال فرهنگ و هنر به نسل‌های آینده ایفا می‌کنند.