هانتاویروس چقدر خطرناک است/ویروس «آند» دوباره جهان را نگران کرد
به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهدمقدس، زهرا نهبندانی با اشاره به افزایش توجه جهانی به هانتاویروس در هفتههای اخیر، اظهار کرد: هانتاویروس بیماری کاملاً جدیدی نیست، اما پس از ثبت چند مورد مرگبار در یک کشتی گردشگری بینالمللی، بار دیگر در کانون توجه رسانهها و نهادهای بهداشتی جهان قرار گرفته است.
وی افزود: سویهای که اکنون بیش از همه موجب نگرانی شده، «ویروس آند» (Andes virus) است، زیرا برخلاف اغلب گونههای هانتاویروس، در موارد محدودی قابلیت انتقال از انسان به انسان را نیز دارد.
نهبندانی ادامه داد: هانتاویروسها خانوادهای از ویروسها هستند که عمدتاً در بدن جوندگان، بهویژه موشها، زندگی میکنند و راه اصلی انتقال آنها به انسان از طریق ادرار، مدفوع و بزاق جوندگان آلوده است.
رئیس گروه بیمارهای واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت و مرکز کنترل بیماری اروپا، خطر بروز همهگیری جهانی ناشی از این ویروس همچنان پایین ارزیابی میشود و شرایط آن به هیچ عنوان مشابه همهگیری کووید-۱۹ نیست؛ چرا که انتقال انسان به انسان در هانتاویروس بسیار محدود است و تنها در سویه «آند»، آن هم معمولاً در تماسهای نزدیک و طولانیمدت، گزارش شده است.
وی درباره راههای انتقال این بیماری توضیح داد: تنفس ذرات آلوده ناشی از فضولات خشکشده موش، تماس مستقیم با ترشحات جوندگان، حضور در فضاهای آلوده و فاقد تهویه مناسب، و تمیز کردن انبارها، زیرزمینها یا کلبههای آلوده از مهمترین راههای ابتلا به هانتاویروس به شمار میرود.
نهبندانی تصریح کرد: نکته مهم این است که بیشتر انواع هانتاویروس از انسان به انسان منتقل نمیشوند و در این میان، سویه «آند» یک استثنا محسوب میشود که تنها موارد محدودی از انتقال انسانی آن در جهان به ثبت رسیده است.
وی با اشاره به علائم این بیماری گفت: تب، خستگی شدید، درد عضلات، سردرد، لرز، تهوع، استفراغ، اسهال و درد شکم از جمله علائم اولیه هانتاویروس است.
در ادامه افزود: در موارد شدیدتر، بیمار ممکن است با سرفه، تنگی نفس شدید، تجمع مایع در ریه، افت فشار خون، شوک و نارسایی تنفسی مواجه شود؛ وضعیتی که میتواند در مدت کوتاهی بسیار بحرانی شود.
نهبندانی بیان کرد: میزان مرگومیر این بیماری بسته به نوع ویروس متفاوت است؛ بهطوریکه در برخی انواع آسیایی و اروپایی، مرگومیر بین یک تا ۱۵ درصد گزارش شده، اما در انواع آمریکایی و بهویژه سویه «آند»، این میزان به حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد میرسد.
نهبندانی در پاسخ به این پرسش که آیا واکسن یا درمان قطعی برای این بیماری وجود دارد، عنوان کرد: در حال حاضر واکسن جهانی تأییدشدهای برای بیشتر انواع هانتاویروس در دسترس نیست و درمان ضدویروسی قطعی نیز برای آن وجود ندارد.
وی تاکید کرد: درمان فعلی مبتلایان عمدتاً بر پایه مراقبتهای ویژه، اکسیژنرسانی، استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی، کنترل شوک و تنظیم فشار خون استوار است و به همین دلیل، تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در کاهش عوارض و مرگومیر دارد و علت جلب توجه جهانی به این ویروس در سال جاری، احتمال محدود انتقال انسان به انسان، مرگومیر بالا، جابهجایی بینالمللی افراد آلوده، تأخیر در شناسایی بیماری و ناشناخته بودن برخی ویژگیهای سویه «آند» از مهمترین دلایل افزایش حساسیت جهانی نسبت به این ویروس است.
زهرا نهبندانی همچنین راههای پیشگیری از ابتلا را شامل جلوگیری از ورود موش به خانه و انبار، استفاده از ماسک هنگام تمیزکاری، خودداری از جارو کردن فضولات خشک موش، ضدعفونی محیط پیش از پاکسازی، تهویه مناسب فضاهای بسته و شستوشوی دستها پس از تماس با محیطهای مشکوک عنوان کرد.
در جمعبندی پایانی خاطرنشان کرد: هانتاویروس بیماری نادری است، اما میتواند بسیار خطرناک باشد. سویه «آند» نیز به دلیل امکان محدود انتقال انسانی و مرگومیر بالا، موجب نگرانی جهانی شده است. با این حال، سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد که این ویروس مانند کرونا بهراحتی منتشر نمیشود و در شرایط فعلی، خطر وقوع یک پاندمی جهانی پایین است.
خبرنگار/ مریم مزاری
