
خبرگزاری بسیج - اردبیل: صبح از خواب بیدار میشوید. میخواهید لیوان آب را بردارید، اما انگشت اشارهتان در حالت خمیده قفل کرده است با دست دیگر آن را فشار میدهید و ناگهان با صدای «تاق» باز میشود یکلحظه درد و بعد آرامش. اگر این صحنه برایتان آشناست شما هم با مشکل «انگشت ماشهای» روبرو هستید.شاید فکر کنید یک گرفتگی ساده عضلانی است، اما حقیقت پیچیدهتر است سالانه میلیونها نفر در سراسر جهان به این عارضه مبتلا میشوند و جالب اینکه زنان بالای ۵۰ سال و افراد دیابتی ۱۰ برابر بیشتر از دیگران در معرض خطرند.اما نگران نباشید. در ۹۰ درصد موارد، بدون نیاز به جراحی قابلدرمان است بیایید علمی و قدمبهقدم ببینیم که انگشت ماشهای چیست، چرا ایجاد میشود و چطور میتوانید از شر آن خلاص شوید.انگشت ماشهای دقیقاً چیست؟انگشت ماشهای یا تریگر فینگر، یک بیماری تاندونی است نه یک مشکل مفصلی یا استخوانی در کف دست شما تاندونهایی مانند طنابهای محکم عضلات ساعد را به استخوانهای انگشتان متصل میکنند. هر تاندون در یک غلاف محافظ لغزنده حرکت میکند مانند سیمی که درون یک لوله پلاستیکی رفتوآمد میکند مشکل زمانی شروع میشود که این غلاف تحریک و متورم گردد. در نتیجه تاندون ضخیم میشود و حتی ممکن است یک توده کوچک بافتی به نام «ندول» روی آن ایجاد شود این ندول وقتی سعی میکند از غلاف تنگ عبور کند گیر میکند و باعث قفلشدن انگشت میشود.
از خفیف تا قفلشدن کاملعلائم انگشت ماشهای میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد مهمترین علامت گرفتگی و سفتی صبحگاهی انگشتان است وقتی از خواب بیدار میشوید انگشتتان در حالت خمیده قفل کرده و با درد همراه است. دومین علامت صدای ترکیدن یا تق هنگام باز و بسته کردن انگشت است که گاهی برای دیگران هم شنیدنی میشود سوم، وجود یک برآمدگی حساس در کف دست دقیقاً در پایه انگشت درگیر. در مراحل پیشرفته انگشت در حالت خمیده گیر میکند و باید با دست دیگر آن را صاف کنید این عارضه میتواند هر انگشتی را درگیر کند حتی انگشت شست ممکن است چند انگشت یا هر دودست به طور همزمان درگیر شوند.علت و عوامل خطر؛ چه کسانی در معرض هستند؟علت دقیق انگشت ماشهای همیشه مشخص نیست اما سه عامل خطر اصلی شناخته شده است اول، استفاده مکرر و تکراری از دست افرادی که ساعتها تایپ میکنند با ابزارهای ارتعاشی کار میکنند یا مدام اشیا را میگیرند بیشتر در معرض خطرند. دوم، برخی بیماریهای زمینهای، دیابت (تا ۱۰ برابر افزایش خطر)، کمکاری تیروئید و آرتریت روماتوئید از مهمترین عوامل هستند. سوم، جنسیت و سن، زنان بالای ۵۰ سال شایعترین گروه مبتلا هستند نکته مهم؛ بارداری نیز یکی از عوامل خطر موقتی است که معمولاً پس از زایمان برطرف میشود.
تشخیص ساده و سریعتشخیص انگشت ماشهای فوقالعاده ساده است و نیازی به تصویربرداری پیچیده ندارد یک پزشک متخصص ارتوپد با معاینه فیزیکی طی چند دقیقه تشخیص قطعی میدهد از شما میخواهد دستتان را باز و بسته کنید. او به دنبال سه چیز میگردد؛ درد در کف دست هنگام لمس پایه انگشت، وجود ندول یا برآمدگی حساس، و مهمتر از همه، پدیده قفلشدن که همان گیرکردن انگشت در حالت خمیده است.حتماً به پزشک بگویید که اولینبار کی متوجه علائم شدید و آیا فعالیت خاصی آنها را بدتر میکند. در صورت داشتن دیابت یا تیروئید، حتماً اعلام کنید.درمان غیرجراحی؛ ۹۰ درصد موارد بهبود مییابندخبر خوب این است که در مراحل اولیه و خفیف نیازی به عمل جراحی نیست چهار گزینه غیرجراحی مؤثر وجود دارد. اول، استراحت و تغییر فعالیت؛ هر کاری که نیاز به گرفتن مکرر دارد را حداقل برای چند هفته کنار بگذارید. دوم، آتلبندی؛ یک آتل ساده که انگشت را در حالت صاف نگه میدارد مخصوصاً هنگام شب، به تاندون اجازه استراحت میدهد سوم، داروهای ضدالتهاب؛ ایبوپروفن یا دیکلوفناک موضعی میتواند التهاب و درد را کاهش دهد. چهارم، تمرینات کششی ملایم؛ تحتنظر فیزیوتراپیست، حرکات آرام باز و بسته کردن انگشت به حفظ تحرک کمک میکند. اگر این روشها جواب نداد، تزریق کورتیکواستروئید در ناحیه غلاف تاندون، در بیش از ۸۰ درصد موارد مشکل را حل میکند.
جراحی چه زمانی و چگونه؟اگر پس از دو نوبت تزریق استروئید علائم ادامه داشت یا اگر انگشت شما به طور دائمی در حالت خمیده قفل شده باشد جراحی گزینه بعدی است نگران نباشید جراحی انگشت ماشهای یک عمل سرپایی و بسیار ساده است.جراح با یک برش بسیار کوچک (کمتر از ۱ سانتیمتر) در کف دست، غلاف تنگ شده اطراف تاندون را باز میکند. این کار مانند آزادکردن یک سیم از یک لوله تنگ است. بلافاصله بعد از عمل، انگشت شما آزادانه حرکت میکند. بهبودی کامل معمولاً طی ۲ تا ۴ هفته اتفاق میافتد و میتوانید به فعالیتهای عادی خود بازگردید.هیچ روش قطعی برای پیشگیری صددرصدی وجود ندارد اما سه کار ساده خطر را بهشدت کاهش میدهد. اول، استراحت بین کارها، اگر تایپ میکنید یا با ابزار دستی کار میکنید، هر ۳۰ دقیقه یکبار، ۲ دقیقه دستان خود را استراحت دهید و کشش دهید. دوم، مدیریت بیماریهای زمینهای: کنترل قند خون در دیابت و درمان کمکاری تیروئید، خطر را کاهش میدهد. سوم، تقویت انعطافپذیری تمرینات کششی روزانه انگشتان را فراموش نکنید. عوارض عدم درمان میتواند شامل قفلشدن دائمی انگشت، درد مزمن و ناتوانی در انجام کارهای ساده روزمره مانند بستن دکمه یا گرفتن فرمان باشد. با خودتان قرار بگذارید اگر بیش از دو هفته است که انگشتتان صبحها قفل میکند، به یک پزشک ارتوپد مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام، شما را از جراحی بینیاز میکند.