۱۰ / تير / ۱۴۰۵ - 01 July 2026
13:30
کد خبر : 9768806
۰۸:۱۳

۱۴۰۵/۰۴/۱۰

خبرنگاری در میدان مقاومت؛ از استودیوی زیر آتش تا دروازه‌بانی خبر

در هفتمین نشست از سلسله‌نشست‌های «طوفان الاقصی تا جنگ رمضان» با عنوان «خبرنگاری در میدان مقاومت»، سرکار خانم فاطمه علیزادنیا، خبرنگار و فعال حوزه مقاومت، به بیان تجربه‌های خود از فعالیت رسانه‌ای در شرایط جنگ و بحران پرداخت. این نشست به همت مرکز علم و فناوری سیاست‌گذاری ارتباطات و رسانه، مرکز علم و فناوری مطالعات منطقه‌ای دانشکده و پژوهشکده مطالعات بین‌الملل و دانشکده هنر، رسانه و فضای مجازی شهید آوینی برگزار شد.
 
به گزارش خبرگزاری بسیج جامعه زنان کشور- علیزادنیا در ابتدای سخنان خود با اشاره به تجربه حضور در روزهای آغازین جنگ، توضیح داد که خبرنگاران و عوامل رسانه در نخستین ساعات بحران، با حجم گسترده‌ای از اخبار تأییدنشده و اطلاعات ضدونقیض روبه‌رو بودند و مسئولیت تشخیص و دروازه‌بانی اخبار، فشاری سنگین را بر دوش آنان قرار داده بود. به گفته وی، در آن روزها تنها یک پروتکل کلی برای نحوه پوشش خبری وجود داشت و پس از چند ساعت، ادامه مدیریت آنتن و تصمیم‌گیری درباره انتشار یا عدم انتشار اخبار، کاملاً بر عهده تجربه و ابتکار شخصی خبرنگاران قرار می‌گرفت.

وی با تأکید بر نبود آموزش تخصصی خبرنگاری جنگ در کشور اظهار کرد که تا پیش از وقوع جنگ، هیچ سازوکار مشخصی برای آموزش خبرنگاران در مواجهه با شرایط جنگی، حملات مستقیم، تخلیه اضطراری یا مدیریت بحران وجود نداشت و همین مسئله باعث شد بسیاری از خبرنگاران در میدان، همزمان تجربه کنند، بیاموزند و تصمیم بگیرند.

این خبرنگار حوزه مقاومت سپس به روایت روزهای حمله به ساختمان شیشه‌ای صداوسیما پرداخت و از تخلیه‌های مکرر استودیوها، پخش زنده در شرایط حمله و ادامه فعالیت رسانه‌ای در میان صدای انفجار سخن گفت. او با اشاره به حضور مجریانی همچون سحر امامی در لحظات حمله، این ایستادگی را نمونه‌ای از مسئولیت‌پذیری اهالی رسانه دانست.

علیزادنیا بخش دیگری از سخنان خود را به نقش زنان خبرنگار اختصاص داد. او با انتقاد از محدودیت‌هایی که پس از حملات برای حضور بانوان در محل کار ایجاد شده بود، تأکید کرد که زنان نیز همانند مردان باید امکان حضور در میدان و ایفای مسئولیت حرفه‌ای خود را داشته باشند. وی تجربه شخصی خود از اصرار برای بازگشت به محل کار و ادامه فعالیت رسانه‌ای را نمونه‌ای از این نگاه دانست.

یکی از مهم‌ترین محورهای نشست، شکل‌گیری «پروتکل بحران» توسط خود خبرنگاران بود. علیزادنیا توضیح داد که پس از تجربه روزهای نخست جنگ، خبرنگاران با انتقال تجربه‌های میدانی به یکدیگر، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های عملی برای مواجهه با بحران تدوین کردند؛ از نحوه ادامه پخش در زمان حمله گرفته تا شیوه ارتباط در زمان قطع اینترنت، قطع برق، تخریب استودیوها و جایگزینی تیم‌های خبری. به گفته او، همین تجربه‌ها موجب شد عملکرد رسانه در بحران‌های بعدی منسجم‌تر و حرفه‌ای‌تر باشد.

وی همچنین درباره مسئولیت خبرنگار در میدان جنگ گفت که خبرنگار پیش از هر چیز باید از جان خود محافظت کند. آشنایی با کمک‌های اولیه، کنترل خونریزی، مدیریت استرس، شناخت خطرات محیطی و حفظ سلامت روان، از جمله مهارت‌هایی است که هر خبرنگار جنگ باید پیش از حضور در میدان فراگیرد.

علیزادنیا در ادامه با بیان خاطراتی از حضور در مناطق هدف حملات، امدادرسانی به مجروحان، کمک به نیروهای امدادی، همراهی با خانواده‌های آسیب‌دیده و حتی مشارکت در غسل و تدفین شهدا، به آثار روانی عمیق خبرنگاری جنگ اشاره کرد و تأکید کرد که بسیاری از خبرنگاران پس از پایان مأموریت، نیازمند حمایت‌های تخصصی روان‌شناختی هستند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع «دروازه‌بانی خبر» پرداخت و اظهار داشت که تشخیص اخبار صحیح از اخبار جعلی، مهم‌ترین وظیفه خبرنگار در شرایط جنگ است. او با اشاره به تجربه خود در خبرگزاری ایرنا گفت که اعتبارسنجی منابع، تطبیق اخبار با چند منبع معتبر و پرهیز از انتشار اخبار تأییدنشده، از اصولی است که باید همواره رعایت شود.

این خبرنگار حوزه مقاومت همچنین درباره نقش رسانه در مدیریت افکار عمومی تصریح کرد که در شرایط جنگ، رسانه بیش از آنکه بتواند افکار عمومی را مدیریت کند، وظیفه پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و شبهات جامعه را بر عهده دارد. به اعتقاد وی، نبود روایت دست اول و تأخیر در اطلاع‌رسانی رسمی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های رسانه در بحران‌های اخیر بوده است.

او در پایان با تأکید بر اهمیت آموزش عمومی رسانه‌ای، از دانشجویان و فعالان رسانه خواست منتظر برگزاری دوره‌های رسمی نباشند و خود به دنبال یادگیری مهارت‌هایی همچون کمک‌های اولیه، خبرنگاری بحران، سواد رسانه‌ای، راستی‌آزمایی اخبار و تولید محتوای حرفه‌ای باشند. به گفته وی، در شرایط بحران، هر شهروند می‌تواند نقش یک خبرنگار مسئول را ایفا کند؛ مشروط بر آنکه آموزش دیده باشد و از انتشار اخبار نادرست خودداری کند.

گفتنی است در پایان این نشست، شرکت‌کنندگان ضمن قدردانی از انتقال تجربه‌های میدانی این خبرنگار، بر ضرورت مستندسازی تجربه‌های خبرنگاران جنگ، تدوین پروتکل‌های استاندارد برای رسانه در شرایط بحران و تقویت آموزش‌های تخصصی خبرنگاری جنگ در مراکز علمی و رسانه‌ای کشور تأکید کردند.


گزارش خطا
ارسال نظرات شما
x

عضو کانال روبیکا ما شوید