رونمایی از پوستر دومین جشنواره ملی «ایراندخت»/ تلاش برای بازگرداندن پوشش ایرانی به میدان مد
در نشست رونمایی از پوستر دومین جشنواره ملی «ایراندخت» با اشاره به پیشینه تاریخی ایران در حوزه پارچهبافی، رنگرزی و طراحی لباس، رویا حیدرزاده، رئیس سازمان بسیج زنان کشور اظهار کرد: ایران در طول تاریخ، متناسب با اقلیم، جغرافیا، فرهنگ و قومیتهای مختلف، از تنوع قابلتوجهی در حوزه پوشاک برخوردار بوده و لباس در فرهنگ ایرانی صرفاً وسیلهای برای پوشش نبوده است.
وی با بیان اینکه امروز مد و لباس در بسیاری از کشورها به یک موضوع راهبردی فرهنگی و اقتصادی تبدیل شده است، افزود: لباس میتواند علاوه بر پاسخ به یک نیاز طبیعی انسان، در شکلدهی به سبک زندگی و انتقال ارزشهای فرهنگی نقش داشته باشد.
مد و لباس؛ عرصهای فراتر از پوشش
رئیس سازمان بسیج زنان با اشاره به رقابت فرهنگی کشورها در عرصه مد و لباس، گفت: امروز مرزهای فرهنگی کشورها تنها از طریق ابزارهای نظامی جابهجا نمیشوند و فرهنگ، سبک زندگی و حتی نوع پوشش نیز به یکی از ابزارهای اثرگذاری بر جوامع تبدیل شده است.
حیدرزاده با تأکید بر ضرورت توجه به ظرفیتهای داخلی در این حوزه ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در برخی عرصهها از جمله توانمندیهای نظامی به جایگاه قابلتوجهی رسیده است، اما در حوزه فرهنگ و بهویژه مد و لباس همچنان ظرفیتهای بسیاری برای کار وجود دارد.
وی افزود: اگر قرار است ایران اسلامی در مسیر تمدن نوین اسلامی حرکت کند، باید به همه ابعاد تمدن توجه شود و لباس و مد نیز یکی از همین عرصههاست؛ چراکه پوشش میتواند بهعنوان یکزبان مشترک، زمینه ارتباط فرهنگی با جوامع دیگر را فراهم کند.
شبکه ۱۰ هزار نفری طراحان ایراندخت
رئیس سازمان بسیج زنان از شکلگیری شبکهای گسترده از طراحان در جریان برگزاری جشنواره ایراندخت خبر داد و گفت: در یک سال فعالیت این جشنواره، شبکهای با بیش از ۱۰ هزار طراح در سراسر کشور شکلگرفته که دانشآموزان، دانشجویان، طراحان آزاد و فعالان حوزه تولید لباس را شامل میشود.
حیدرزاده ادامه داد: هدف این است که این ظرفیت مردمی شناسایی و شبکهسازی شود و طراحان بتوانند باتوجهبه فرهنگ، نمادها و ارزشهای بومی استان خود، طراحیهایی متناسب با همان منطقه ارائه کنند.
وی با تأکید بر اینکه مرحله طراحی بهتنهایی کافی نیست، گفت: باید زنجیره طراحی، تولید، عرضه و رسیدن محصول به دست مصرفکننده نیز شکل بگیرد. در همین راستا، قرارگاهی در سازمان بسیج برای ایجاد اتصال میان حلقههای مختلف این زنجیره در حال شکلگیری است.
از شناسایی استعداد تا تجاریسازی
به گفته وی، جشنواره ایراندخت قرار نیست صرفاً به معرفی طرحهای برگزیده محدود شود، بلکه هدف نهایی آن کمک به ورود آثار منتخب به چرخه تولید است.
حیدرزاده با اشاره بهضرورت ایجاد انگیزه برای طراحان گفت: اگر طرحی در سطح ملی انتخاب میشود، باید مشخص باشد که این طرح قرار است در کجا مورداستفاده قرار گیرد و چگونه میتواند وارد چرخه تولید شود.
وی همچنین بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف فرهنگی و اقتصادی برای تحقق این هدف تأکید کرد و افزود: در این مسیر باید ملاحظات مربوط به طراحی، تولید و عرضه همزمان موردتوجه قرار گیرد تا محصول نهایی علاوه بر برخورداری از ویژگیهای فرهنگی، برای تولیدکننده و عرضهکننده نیز صرفه اقتصادی داشته باشد.
محور امسال؛ پوشش اجتماعی بانوان
دبیر جشنواره ملی ایراندخت نیز در این نشست با بیان اینکه این جشنواره با مأموریت سازمان بسیج زنان و با تمرکز بر طراحی پوشش اجتماعی بانوان برگزار میشود، گفت: امسال محور رقابت جشنواره، طراحی لباس اجتماع بانوان است.
وی با اشاره به فاصله گرفتن بخشی از پوشش امروز از ویژگیهای لباس اجتماعی اظهار کرد: یکی از مسائل موجود، کمرنگ شدن مرز میان لباس خانه و لباس اجتماع است و جشنواره تلاش میکند با توجه به معیارهای پوشش عفیفانه، زمینه طراحی لباس اجتماعی کاربردی را فراهم کند.
افضلی افزود: در فراخوان جشنواره، معیارهای پوشش شرعی و عفیفانه از جمله استانداردهای مربوط به قد، آستین و اندازههای لباس به شرکتکنندگان اعلام میشود تا آثار نهایی ضمن رعایت این معیارها، قابلیت استفاده در فضای عمومی را داشته باشند.
لباس فاخر نه؛ لباس قابل تولید
دبیر جشنواره ایراندخت با تأکید بر اینکه هدف این رویداد طراحی لباسهای صرفاً نمایشی یا مجلسی نیست، گفت: یکی از دو ویژگی اصلی آثار مورد نظر جشنواره، رعایت معیارهای پوشش اجتماعی بانوان و ویژگی دوم، **قابلیت تولید** است.
وی ادامه داد: قرار نیست لباسهایی طراحی شوند که صرفاً در یک جشنواره قابل نمایش باشند؛ بلکه هدف، ارائه طرحهایی است که ظرفیت ورود به چرخه تولید و عرضه در بازار را داشته باشند.
افضلی با اشاره به ظرفیت مشاغل خرد و خانگی در حوزه پوشاک گفت: بخشی از این ظرفیت تولیدی در سراسر کشور به مشاغل خرد و خانگی متصل است و زنان نیز در این حوزه فعالیت دارند. جشنواره تلاش میکند با شناسایی استعدادها و ارائه طرحهای مناسب، حلقههای این زنجیره را به یکدیگر متصل کند.
«مقاومت استانی» به موضوع طراحی لباس رسید
وی درباره محور محتوایی جشنواره امسال نیز گفت: برخلاف دورههای گذشته که طراحان آزادی بیشتری برای انتخاب نمادهای بومی داشتند، امسال نمادهای مقاومت استانی در کنار مفهوم ایران و پرچم کشور، موضوع رقابت قرار گرفته است.
افضلی توضیح داد: هر استان در تاریخ مقاومت ملی ایرانیان نقشهایی داشته و طراحان میتوانند از مؤلفههای فرهنگی و تاریخی مرتبط با استان خود در طراحی لباس استفاده کنند.
وی افزود: هدف این است که اقوام و استانهای مختلف، ضمن حفظ پیوند خود با کلیت ایران، بتوانند ویژگیها و نمادهای بومی خود را در طراحی پوشاک بازنمایی کنند.
۳۲ جشنواره استانی در مسیر ایراندخت
دبیر جشنواره ایراندخت با اشاره به تجربه سال گذشته گفت: در دوره گذشته ۳۲ جشنواره استانی برگزار شد و امسال نیز تلاش شده است با ایجاد همافزایی میان دستگاههای مرتبط، روند برگزاری جشنواره در استانها تقویت شود.
وی از همکاری ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها، دانشگاه ملی مهارت و سازمان فنی و حرفهای در برگزاری دورههای آموزشی و اجرای جشنواره قدردانی کرد و گفت: مقدمات استانی جشنواره امسال نیز فراهم شده و هر استان متناسب با شرایط خود فرایند برگزاری را دنبال خواهد کرد.
بر اساس برنامه اعلامشده، جشنوارههای استانی تا همزمانی با میلاد حضرت زهرا(س) به پایان میرسند و برگزیدگان برای حضور در مرحله ملی معرفی خواهند شد. مرحله ملی نیز قرار است در بهمنماه و همزمان با میلاد حضرت ولیعصر(عج) برگزار شود.
از سیستان و بلوچستان تا خراسان شمالی؛ استعدادهایی خارج از پایتخت
افضلی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی برگزیدگان دوره گذشته گفت: جشنواره ایراندخت تلاش کرده است استعدادهای حوزه طراحی لباس را تنها در تهران و شهرهای بزرگ جستوجو نکند.
وی افزود: برگزیده بخش دانشجویی دوره گذشته از استان سیستان و بلوچستان و برگزیده بخش دانشآموزی از خراسان شمالی بود.
دبیر جشنواره ایراندخت همچنین به ظرفیتهای بومی در طراحی لباس اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگیهای آثار موفق، استفاده طراحان از مؤلفههای محیطی، اقلیمی، فرهنگی و تاریخی محل زندگی خود بوده است.
وی نمونههایی از استفاده از عناصر بومی اقوام در طراحی لباس را مورد اشاره قرار داد و افزود: در برخی آثار، طراحان توانستهاند عناصر فرهنگی و پوششی منطقه خود را با طراحی امروزی ترکیب کنند.
هدف؛ تصدیگری نیست، استعدادپروری است
افضلی با تأکید بر اینکه رویکرد جشنواره، تصدیگری در حوزه مد و لباس نیست، گفت: هدف این است که کنشگران واقعی این حوزه شناسایی شوند و موانعی که بر سر راه فعالیت آنها وجود دارد، تاحدامکان برطرف شود.
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از مناطق کشور استعدادهای قابلتوجهی وجود دارد که به دلیل هزینههای بالای ورود به حوزه مد و لباس، امکان رشد و دیدهشدن پیدا نمیکنند. جشنواره تلاش میکند با شناسایی این افراد و فراهمکردن زمینه رشد آنها، به شکلگیری نسل جدیدی از طراحان ایرانی ـ اسلامی کمک کند.
دبیر جشنواره ایراندخت گفت: در نهایت هدف این است که هنر و طراحی ایرانی ـ اسلامی از ظرفیتهای بومی کشور بهره بگیرد و بتواند در عرصه مد جهانی نیز حرفی برای گفتن داشته باشد.
حلقه مفقوده؛ اتصال طرح به بازار
در این نشست بر این نکته نیز تأکید شد که مسئله مد و لباس صرفاً با تولید طرحهای مناسب حل نمیشود و برای اثرگذاری واقعی، باید زنجیرهای از طراحی، تولید، عرضه و مصرف شکل بگیرد.
بر همین اساس، جشنواره ایراندخت در دوره جدید تلاش دارد علاوه بر شناسایی استعدادها و معرفی آثار برتر، مسیر تجاریسازی طرحهای منتخب را نیز دنبال کند؛ مسیری که در صورت تحقق میتواند فاصله میان یک اثر جشنوارهای و یک محصول قابلاستفاده در زندگی روزمره را کاهش دهد.
در نهایت، دومین جشنواره ملی ایراندخت با محوریت طراحی پوشش اجتماعی بانوان، توجه به معیارهای پوشش عفیفانه، بهرهگیری از مؤلفههای بومی و نمادهای مقاومت استانی و باهدف اتصال طراحان به چرخه تولید و بازار برگزار میشود؛ رویدادی که برگزارکنندگان آن امیدوارند بتواند بخشی از ظرفیت گسترده و پراکنده طراحی لباس در کشور را شناسایی و به یک زنجیره منسجم فرهنگی و اقتصادی تبدیل کند.
