وقتی فناوری ایران، چشمِ شیطان را از زیر آب گرفت

قزوین ـ تحلیل بسیج، توقیف شناور زیرسطحی بدون‌سرنشین آمریکایی در حوالی تنگه هرمز، علاوه بر اینکه تصاحب یک قطعه تجهیزات نظامی است، این شکار جانانه، تصویری از رقابت فناوری، اطلاعات و ابتکار عملیاتی در یکی از حساس‌ترین نقاط جهان است. 

هرمز، جایی که فناوری باید حرف بزند

تنگه هرمز برای ایران علاوه بر اینکه یک آبراه جغرافیایی است، یک میدان راهبردی نیز می‌باشد. 

شناور آمریکایی Dive-LD یک سامانه خودران زیرسطحی است که برای مأموریت‌هایی مانند مقابله با مین، نقشه‌برداری از بستر دریا، جمع‌آوری اطلاعات و بازرسی زیرساخت‌های دریایی طراحی شده و توانایی فعالیت در اعماق بسیار زیاد و برای چندین روز را دارد. ارزش تقریبی هر فروند نیز حدود ۲.۵ میلیون دلار گزارش شده است. 

اما اهمیت ماجرا و ارزش واقعی در فناوری‌ای است که پشت آن قرار دارد و اطلاعاتی که می‌توانسته جمع‌آوری کند.

قدرت واقعی، فقط در شلیک نیست

تصویر سنتی از قدرت نظامی، شامل تانک، جنگنده، ناو و موشک است، اما جنگ مدرن مدت‌هاست وارد مرحله دیگری شده است. جنگِ حس‌گرها، داده‌ها، هوش مصنوعی، جنگ الکترونیک، پهپادها، سامانه‌های خودران و شبکه‌های فرماندهی و کنترل.

ایران نیز طی سال‌های گذشته، به‌ویژه در حوزه پهپاد، موشک، رادار، جنگ الکترونیک، سامانه‌های دریایی بدون‌سرنشین و تجهیزات زیرسطحی، مسیر توسعه بومی را دنبال کرده است. بنابراین اهمیت چنین رخدادی را باید در همین تغییر زمین بازی دید. میدانی که در آن برتری تکنولوژیک دشمن الزاماً به معنای مصونیت او نیست.

اگر یک سامانه پیشرفته بتواند هزاران کیلومتر از مرکز طراحی خود فاصله بگیرد و در یک محیط حساس عملیاتی شود، اما در نهایت شناسایی و توقیف شود، یک پیام روشن را به دنیا مخابره می‌کند، فناوری پیشرفته، بدون برتری اطلاعاتی و عملیاتی، تضمین‌کننده امنیت نیست.

سپاه و هنر تبدیل محدودیت به مزیت

یکی از ویژگی‌های مهم راهبرد دفاعی ایران، تلاش برای تبدیل محدودیت‌ها به فرصت است. ایران در شرایط تحریم و محدودیت دسترسی به بسیاری از تجهیزات غربی، به سمت توسعه سامانه‌های بومی و شیوه‌های نامتقارن جنگ حرکت کرده است.

در محیط دریایی نیز این رویکرد معنا پیدا می‌کند. استفاده از پهپادهای دریایی و هوایی، شناورهای تندرو، سامانه‌های موشکی، شبکه‌های راداری و شناسایی و تجهیزات زیرسطحی، مجموعه‌ای را شکل می‌دهد که هدف آن تنها «قدرت آتش» نیست، بلکه کنترل محیط، کشف تهدید و ایجاد امکان واکنش سریع است.

به همین دلیل، توقیف یک سامانه بدون‌سرنشین آمریکایی را می‌توان بخشی از یک معادله بزرگ‌تر دانست. معادله‌ای که در آن ایران، به جای رقابت مستقیم با آمریکا در تعداد ناوهای هواپیمابر و میلیاردها دلار بودجه نظامی، در حوزه‌هایی سرمایه‌گذاری کرده که می‌تواند مزیت طرف مقابل را خنثی کند.

پیام تنگه هرمز به واشنگتن

 روایت آمریکا نیز متفاوت است. پنتاگون برای حفظ آبروی خود، این سامانه را قدیمی و دچار نقص فنی توصیف کرده و گفته تجهیزات طبقه‌بندی‌شده‌ای در آن وجود نداشته است؛ شرکت سازنده نیز از ماهیت پرریسک مأموریت‌های این نوع سامانه‌ها سخن گفته است. 

اما حتی با پذیرش این روایت، اصل ماجرا تغییر نمی‌کند. یک سامانه نظامی آمریکایی در یکی از حساس‌ترین مناطق عملیاتی جهان از دست رفته و ایران توانسته آن را به دست آورد. حالا دیگر قدرت نظامی و اشراف اطلاعاتی و امنیتی ایران بر هیچ‌کس پوشیده نیست.

حالا یک واقعیت مهم باقی است، «تنگه هرمز محیطی نیست که قدرت‌های خارجی بتوانند به خود این اجازه را بدهند که در آن بدون اجازه ایران، رفتار کنند».

و مهم‌ترین پیام این صید گران‌قیمت توسط نیروهای دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، همین است، «ایران امروز فقط قدرتی نیست که بتواند از آسمان موشک شلیک کند یا پهپاد به پرواز درآورد، ایران مقتدر در کنار تمام اقتدار خود همچنان در حال ساختن و به‌کارگیری یک منظومه چندلایه از اطلاعات، شناسایی، فناوری، جنگ الکترونیک، پهپاد و قدرت دریایی است.

و در میدان نبرد قرن بیست‌ویکم، دیگر بزرگ‌ترین پیروزی، انفجار نیست، حالا بزرگترین پیروزی خاموش کردن چشم شیطان به دست مقتدر نیروهای مسلح ایران اسلامی با صلابت است. 

سهیلا عظیمی 

انتهای پیام/۱۰۱۰