هنرمندی که با سازش به جنگ ناامیدی رفت

گاهی برای حضور در میدان، نه سلاحی لازم است و نه لباس رزم؛ گاهی یک ساز، یک صدای رسا و قلبی که برای وطن می‌تپد، کافی است تا کسی به سهم خودش در روز‌های سخت کشور نقش‌آفرینی کند.

برای آقای بابایی، این میدان از پشت فرمان یک رنو ۵ زردرنگ آغاز شد؛ خودرویی قدیمی که شاید ظاهر چندان مرتبی نداشت، اما قرار بود به صحنه‌ای سیار برای اجرای سرود‌های حماسی، زنده نگه‌داشتن امید و همراهی با مردم تبدیل شود.

او سال‌ها با موسیقی زندگی کرده بود. از نوازندگی ساز‌های مختلف و خوانندگی در مراسم‌ها گرفته تا اجرای برنامه در هیئت‌های مذهبی و دسته‌های عزاداری محرم. موسیقی برایش حرفه‌ای آشنا بود، اما تا پیش از جنگ، کمتر درگیر مسائل سیاسی می‌شد و بیشتر وقتش میان کار، زندگی روزمره و اجرای برنامه‌های مختلف می‌گذشت.

همه‌چیز از نهم اسفند تغییر کرد؛ روزی که به گفته خودش، خبر شهادت رهبر انقلاب و حمله به مدرسه میناب، آرام و قرار را از او گرفت.

بابایی می‌گوید: «وقتی این اتفاقات افتاد، دیگر نتوانستم آرام بنشینم. با خودم گفتم من که ساز دارم و سال‌هاست موسیقی کار می‌کنم، چرا نباید با همین هنرم کاری انجام بدهم؟ احساس کردم الآن وقتش است که به خیابان بیایم و صدای خودم را به گوش مردم برسانم.»

البته تصمیم آسانی نبود. در روز‌هایی که کشور درگیر جنگ بود و خانواده‌های زیادی داغدار عزیزانشان بودند، نگران بود که مردم اجرای موسیقی در خیابان را مناسب ندانند.

«با خودم می‌گفتم شاید مردم بگویند کشور درگیر جنگ است و ما شهید می‌دهیم، آن‌وقت این آمده وسط خیابان ساز می‌زند! اما وجدانم می‌گفت باید بروی و فریادت را با همین ساز بزنی. دیگر برایم مهم نبود چه کسی چه می‌گوید.»

و این‌گونه نخستین اجرا‌های خیابانی‌اش آغاز شد.

رنو ۵ زردرنگش را کنار خیابان پارک می‌کرد، گاهی روی کاپوت خودرو می‌رفت و گاهی چهارپایه‌ای وسط خیابان می‌گذاشت و شروع به خواندن می‌کرد. در نخستین روزها، تمام برنامه‌اش به چند قطعه حماسی و مذهبی محدود می‌شد؛ آثاری که به اعتقاد خودش می‌توانست روحیه مردم و رزمندگان را تقویت کند.

اما واکنش مردم چیزی فراتر از انتظارش بود.

رهگذران توقف می‌کردند، جمعیت اطراف خودرو شکل می‌گرفت و صدای موسیقی او در میان تشویق‌ها و همراهی مردم شنیده می‌شد. همین استقبال باعث شد مسیر تازه‌ای پیش روی این هنرمند خیابانی باز شود.

بابایی که پیش از آن سابقه اجرای برنامه‌های شاد و کودکانه در مدارس را نیز داشت، تصمیم گرفت در کنار آثار حماسی، برای کودکان هم برنامه اجرا کند.

‌

می‌گوید: «دیدم بچه‌ها هم کنار خانواده‌هایشان می‌آیند و استقبال می‌کنند. گفتم چرا فقط کار حماسی اجرا کنم؟ برای بچه‌ها هم آهنگ گذاشتم، برنامه کودک اجرا کردم و سعی کردم بخندانمشان. می‌خواستم در آن شرایط سخت، کمی هم حال مردم خوب شود.»

کم‌کم رنو ۵ زرد به صحنه‌ای تبدیل شد که هم سرود‌های حماسی از آن شنیده می‌شد و هم خنده کودکان در اطرافش جریان داشت.

اما فعالیت‌های او به خیابان‌های شهر خودش محدود نماند.

بابایی از حضورش در تهران و قم در مراسم‌های مربوط به تشییع رهبر شهید روایت می‌کند؛ روز‌هایی که با تجهیزات موسیقی‌اش راهی تهران شد و سه روز در مسیر مصلا برای مردم برنامه اجرا کرد.

در آن روزها، یک نانوایی به پناهگاه شبانه‌اش تبدیل شده بود.

او با یادآوری آن روز‌ها می‌گوید: «یک نانوایی در مسیر بود که صاحبش به من جای خواب داد. شب‌ها همان‌جا می‌خوابیدم و صبح هم صبحانه می‌دادند تا دوباره بروم سراغ اجرا. سه روز در مسیر برای مردم برنامه داشتم.»

بعد از تهران و قم، مسیر فعالیت‌هایش به شهر‌های دیگری هم رسید؛ از کرج گرفته تا سبزوار، نیشابور و مشهد. در مشهد، به‌ویژه در مسیر پیاده‌روی زائران، برنامه‌های بیشتری اجرا کرد و تلاش داشت با موسیقی، همراه جمعیت باشد.

با افزایش اجراها، هزینه تجهیزات صوتی نیز بیشتر شد. بخشی از وسایل متعلق به خودش بود و برخی دیگر را به‌صورت امانی یا اجاره‌ای تهیه می‌کرد.

در همین روز‌ها بود که مردم پیشنهاد کردند برای مشارکت در هزینه برنامه‌ها، دستگاه کارت‌خوانی کنار محل اجرا قرار دهد؛ پیشنهادی که در ابتدا با مخالفت او روبه‌رو شد.

«اولش قبول نمی‌کردم. می‌گفتم اگر کارت‌خوان بگذارم، مردم فکر می‌کنند مغازه باز کرده‌ام و ارزش کارم پایین می‌آید. اما چند نفر گفتند چرا اجازه نمی‌دهی ما هم در این کار شریک باشیم؟ آنجا فهمیدم شاید اشتباه می‌کنم.»

سرانجام کارت‌خوان را گذاشت و به گفته خودش، از همان زمان فعالیتی که با تصمیم شخصی او آغاز شده بود، رنگ‌وبوی مردمی‌تری گرفت.

کمک‌های مردم صرف تأمین هزینه سیستم صوتی، اجاره تجهیزات و ادامه اجرا‌ها می‌شد. گاهی مبالغ اندکی جمع می‌شد و گاهی افرادی بدون آنکه شناختی از او داشته باشند، کمک‌های چندمیلیونی می‌کردند.

او می‌گوید: «یک نفر یک‌دفعه ۲۰ میلیون تومان کمک می‌کرد، یک نفر پنج میلیون تومان. بعضی روز‌ها هم مجموع کمک‌ها سه میلیون تومان می‌شد. همین کمک‌ها باعث شد بتوانم کار را ادامه بدهم و تجهیزاتم را کامل‌تر کنم.»

بابایی در کنار این فعالیت‌ها، شغل دیگری هم دارد. او برق‌کار است و در زمینه نصب دوربین‌های مداربسته و سیستم‌های حفاظتی فعالیت می‌کند؛ شغلی که همچنان منبع اصلی کار و درآمد روزمره‌اش محسوب می‌شود.

در روز‌های نخست جنگ، تقریباً هر شب به خیابان می‌رفت و اجرا می‌کرد. تجهیزات صوتی روی خودرو نصب بود و هر زمان تصمیم می‌گرفت برنامه‌ای برگزار کند، کافی بود ماشین را به محل اجرا برساند.

اما پس از محرم، با بازگشت فعالیت‌های شغلی و باز کردن تجهیزات از روی خودرو، اجرای برنامه‌ها برایش دشوارتر شد.

حالا برای هر اجرا باید به‌تنهایی سیستم صوتی، بلندگوها، کیبورد، لپ‌تاپ و سایر وسایل را نصب کند و پس از پایان برنامه، دوباره همه آنها را جمع کند.

با خنده می‌گوید: «انگار یک مراسم عروسی را یک‌تنه برگزار کرده باشی! هم باید وسایل را ببری، هم نصب کنی، هم اجرا کنی و هم جمعشان کنی. بعضی وقت‌ها بعد از یک اجرا آن‌قدر خسته می‌شوم که سه روز باید استراحت کنم.»

با وجود این سختی‌ها، همچنان هر هفته یا دو هفته یک‌بار، با اطلاع‌رسانی در کانال ایتا و صفحه اینستاگرامش، برای اجرای برنامه به خیابان می‌رود.

در این میان، تلاش کرده کیفیت و تنوع آثارش را نیز افزایش دهد. او در خانه با کیبورد قطعات موسیقی را تنظیم و ضبط می‌کند و با ساز‌هایی مانند فلوت و ساکسیفون، ملودی‌های تازه‌ای به آنها می‌افزاید.

هدفش این است که اجراهایش تکراری نباشند و هر بار مخاطبان با اثر متفاوتی روبه‌رو شوند.

رفته‌رفته حتی اجرای زنده را جایگزین پخش آثار ضبط‌شده کرد. برای این کار، جایگاهی روی کاپوت رنو ۵ ساخت تا بتواند کیبورد و لپ‌تاپ را مستقر کند و موسیقی را به‌صورت زنده برای مردم بنوازد.

یکی از بخش‌های ثابت برنامه‌های او نیز قرائت قرآن پیش از آغاز موسیقی است؛ موضوعی که گاهی با انتقاد برخی افراد روبه‌رو می‌شود.

بابایی در پاسخ به این انتقاد‌ها می‌گوید: «بعضی‌ها می‌گویند تو که موسیقی اجرا می‌کنی، چرا قرآن می‌خوانی؟ من هم می‌گویم قرآن کلام خداست. چه اشکالی دارد که قبل از شروع کارم قرآن بخوانم؟».

اما شاید شیرین‌ترین بخش این مسیر برای او، نه اجرا روی کاپوت خودرو باشد و نه سفر به شهر‌های مختلف؛ بلکه ارتباطی است که با مردم پیدا کرده است.

رنو ۵ زردرنگش حالا در خیابان‌ها شناخته شده است؛ خودرویی با سقف بازشو که حتی آسیب‌دیدگی قسمت عقب آن نیز نتوانسته از شهرتش کم کند.

«بعضی وقت‌ها با ماشین می‌روم بیرون، مردم بوق می‌زنند و دست تکان می‌دهند. حتی وقتی اسنپ می‌گیرم، راننده می‌گوید چهره‌ات آشناست. وقتی توضیح می‌دهم شب‌ها در خیابان برنامه اجرا می‌کنم، می‌شناسدم و شروع می‌کند به تشکر کردن.»

او می‌گوید همین واکنش‌ها بزرگ‌ترین دلگرمی‌اش برای ادامه مسیر است.

گاهی برنامه‌اش تمام می‌شود، اما مردم اجازه نمی‌دهند به این زودی‌ها محل اجرا را ترک کند. یکی برای تشکر می‌آید، دیگری درباره خودروی زردرنگش سؤال می‌پرسد و فرد دیگری از او دعوت می‌کند تا در شهرشان برنامه اجرا کند.

بابایی می‌گوید: «خیلی وقت‌ها تصمیم می‌گیرم زود به خانه برگردم، اما مردم یکی‌یکی می‌آیند و صحبت می‌کنند. وقتی به خودم می‌آیم، می‌بینم ساعت سه صبح شده است. این محبت‌ها خستگی را از تنم بیرون می‌کند.»

او البته از انتقاد‌ها و واکنش‌های منفی در فضای مجازی نیز بی‌خبر نیست، اما می‌گوید تلاش می‌کند انتقاد‌های محترمانه را بپذیرد و تنها توهین‌ها را از صفحاتش حذف کند.

اکنون ماه‌ها از روزی که نخستین بار با رنو ۵ زردرنگش به خیابان آمد می‌گذرد. شاید تعداد اجراهایش کمتر شده باشد و جابه‌جایی تجهیزات برایش سخت‌تر از گذشته باشد، اما انگیزه‌ای که او را در نخستین روز‌های جنگ به خیابان کشاند، همچنان زنده است.