الگویی به بلندقامتی تمام تاریخ بشریت

هرچند که برای اولین بار این اصلاح را می‌شنیدم اما او بسیار سریع و گذرا از این بحث گذشت. جرات نکردم که بپرسم منظور از الگوی سوم چیست، برای من که فارغ التحصیل رشته مطالعات زنان هستم و مدتهاست هرجا می روم میگویند یا فمنیست هستی یا ضد فمنیست، خجالت آور بود که ندانم الگوی سوم چیست.

او متوجه تعجبم نشده بود و حرف‌هایش را ادامه می‌داد که گفت: با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری در پیامشان به کنگره ۷هزار زن شهید در ۱۶اسفندماه، این زنان را الگوی سوم معرفی کردند.

با خودم گفتم حتما الگوی اول و دوم حضرت زهرا(س)، الگوی دوم حضرت زینب(س) و الگوی سوم زنان شهید انقلاب اسلامی و دفاع مقدس هستند.

ذهنم هم تا روز برگزاری نشستی که خبرش را از قبل تهیه کرده بودم، چندان درگیر این بحث‌ها نشد و مثل همیشه تصورم این بود که بازهم برداشت‌های کلیشه ای و نه چندان ملموس در مورد الگو و الگوبرداری و شعار خواهد بود و.

همایش در جوار حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) مرا به زمانهای گذشته برده بود، به زمانی که با شوق و ذوق به کلاس های اخلاقی در حوالی حرم می آمدیم و بعد از جلسه تا در کنار امامزاده طاهر(ع) عرض ادب نمی‌کردیم به خانه نمی رفتیم.

آن روزها که ذوق و شوق جدیدی برای کشف هویت زنانه از میان هیاهوهایی که کم کم داشت شکل جدی تری به خود می گرفت داشتیم، هر کدام از دوستانم مسیری برای بعد از فارغ التحصیلی انتخاب کرده بودند، یکی خانه نشینی، یکی ازدواج، یکی کار و یکی ادامه تحصیل را برگزیده بود، من و دوستم دنبال الگو بودیم.

یادم هست آن روزها به استادهای خانمی که درس اخلاق می دادند نگاه میکردیم، یعنی میتوانستند الگوی ما باشند؟

همان موقع ها بود که یکی از اساتید گفت زن باید در خانه بماند، دانشگاه و کار و هرچه دارید را رها کنید و خانه نشین باشید تا خدا برایتان همسر بیابد وگرنه با این بیرون آمدن و حرف گوش ندادن به جایی نمیرسید!

استاد خوبی بود، بعضی حرف هایش تا بی نهایت درس آموز بود، اما این حرفش…

از جلوی حرم حضرت عبدالعظیم که عرض ادب کردم و رد شدم یاد آخرین حرف آن استاد افتادم که یا خانه نشین می شوید و فقط به کلاس من می آیید یا دیگر نیایید!

انتخاب سختی بود اما ما همان را برگزیدیم و دیگر به کلاسش نرفتیم!

سالها گذشته است، قریب به ۱۰ سال از آن حرف ها میگذرد و حالا در جوار همان حرم شریف استاد هدایت نیا حرف‌هایی زد که شاید باید آن سال ها میشنیدیم و نشنیدیم!

حجت الله هدایت نیا عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، بود که گفت: شعار ما، الگوی نه شرقی، نه غربی است، یعنی الگوی اول که نگاه شیء وارگی به زن دارد و برگرفته از نگاه غربی است، مطلوب ما نیست، این هم که زن را به شکل خانه نشینی و حاشیه نشین بودن زنان تعریف می کند و برگرفته از نگاه شرقی هاست به عنوان الگوی دوم، نیز مطلوب ما نیست.

الگوی سوم که مقام معظم رهبری معرفی کردند الگوی زن فعال و اثرگذار در عرصه اجتماعی و سیاسی، مانند زنان شهیده کشور است. این زن مسلمان در انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در عصر حاضر، تاریخ جدیدی از چهره زن را رقم زد.

استاد در خلال صحبت‌هایش مثال هایی را می آورد که چقدر در کلاس های ما مورد نقد قرار میگرفت و میگفتند که اسلام دیگر در دنیای فعلی کاربرد ندارد چون به مقام زن اهمیت نمی دهد.

استاد مدام می‌گفت، اینها ادله فقهی دارد و بعدا به طور مفصل در کتابم منتشر خواهد شد، هرچند که همان زمان هم عده ای زبان به شکایت گشودند و مخالفت کردند، چون پذیرش تغییر نگرش سخت است.

استاد گفت از کسانی که می‌گویند زن باید در خانه باشد این سوال را دارم اگر زن در خانه باشد، فلسفه حیا و عفاف چیست؟ زنی که در خانه باشد دیگر برای چه کسی و در ارتباط با کدام نامحرمی عفاف کند؟ پس این نشان می‌دهد که زن حضور اجتماعی دارد اما با لحاظ محدودیت های خاص خود.

از طرفی با نگاهی بر سیره حضرت زهرا(س)، حضرت زینب(س) و همسران پیامبر حضور سیاسی و اجتماعی زن را مشاهده می‌کنیم.

هدایت نیا گفت که طبق فرمایشات امام راحل(ره) و مقام معظم رهبری امکان تبیین این الگو وجود دارد هرچند که این کار چندان آسانی نیست.

استاد که می گفت، یاد فمنیست ها افتادم، یاد طرفداران فمنییستی که در جهان اسلام طبق الگوی اول یعنی نگاه شیء وارگی به زنان، شعارهایی می‌دهند که با اسلام اصیل هم خوانی ندارد، نیازهای کاذبی می سازند که برگرفته از نگاه اسلامی نیست.