روایتی از زندگی اول بانوی مورخ ایران
نیره زمان رشیدیان را بیشتر از یک نویسنده و مورخ می توان یک شاعر و ادیب فرزانه دانست. در سال ۵۵ اولین دیوان اشعارش را روانه بازار می کند و پس از آن درب های دنیای پژوهش و نویسندگی را بر روی خود می گشاید. وقتی با او صحبت می کنم عشق به دانش و علم جویی، بیشترین چیزی است که توجهم را جلب می کند؛ شاید به خاطر همین علاقه بوده است که هرساله وقتی برای دیدار چهار پسرش که ساکن آمریکا هستند می رود، در آنجا بخشی از اوقات خود را صرف تحقیق و پژوهش درباره کیهان شناسی می کند.
این شاعر خوش سخن، در روانشناسی هم دستی بر آتش دارد، در کتاب «پژوهشی در خودشناسی تا روش زیبا سازی زندگی» که با مقدمه پروفسور بیگدلی نگاشته شده، نظرات خود را درباره روابط انسان ها و برخی مسائل روانشناسی بیان کرده است. نکته جالب اینکه در بخشی از همین کتاب، نظریات روانشناس معروف ”فروید” را محترمانه رد می کند. با این حال کتابش مورد استقبال سازمان یونسکو هم قرار می گیرد.
خانم رشیدیان درباره نحوه زندگی خود به خبرنگار طنین یاس می گوید: «زندگی من مسیر خاص خودش را طی می کند. در کل شبانه روز فقط سه ساعت استراحت می کنم؛ برنامه ام این طور است که از ساعت ۱۱ شب تا دو بامداد می خوابم و پس از آن بیدار شده و به یکی از فعالیت های خیاطی، گلدوزی، نقاشی، خواندن یا نوشتن مشغول می شوم تا اذان صبح. پس از نماز صبح هم به دیگر امورات زندگی می پردازم.»
از
نیره زمان رشیدیان، تاکنون ۱۰ کتاب به چاپ رسیده و دو کتاب دیگر نیز در
دست نگارش دارد. کتاب های چاپ شده وی دارای عناوین: ”دیوان شعر نیره زمان
رشیدیان چاپ ۱۳۵۵” ، ”تاریخ شش هزار ساله خوزستان چاپ ۱۳۶۶” ،”دیوان
اشعار” ”بن بست وجود ندارد”، ”تامین صلح جهانی” ،”روش رشد افکار”، ”ایران
نامه به سبک شاهنامه”
”شاه راه عشق”، ”تاریخ پیدایش جهان”، ”پژوهشی در خودشناسی تا روش زیبا سازی زندگی” هستند.
کتاب ”ایران نامه به سبک شاهنامه” بر اساس مستند تاریخی و به سبک شاهنامه فردوسی به صورت نثر نوشته شده است. این کتاب از ده هزار سال میلادی تا زمان محمدرضا شاه می پردازد و شرحی است بر تمدن 10هزار ساله ایران. و اشعاری از نویسنده به سبک خراسانی همانند فردوسی دارد.
کتاب ”تاریخ شش هزار ساله خوزستان” رشیدیان را می توان مهم ترین اثر وی نامید که به خاطر نگاشتن آن در استان خوزستان مورد تقدیر قرار گرفت و دفتر یونسکو در ایران نیز با همکاری اداره میراث فرهنگی خوزستان آئین نکوداشتی را برای وی برگزار کرد. طبق گفته رشیدیان، وی با تالیف این کتاب عنوان اول بانوی مورخ ایران را به خود اختصاص داد، این در حالی است که پیش از او «احمد کسروی» کتاب ”تاریخ پانصد ساله خوزستان” را نگاشته بود اما خانم رشیدیان اولین زن مورخ پس از کسروی است.
رشیدیان توجه ویژه ای به علم آموزی دارد، در دوران زندگی با شوهرش هم همین روحیه در هر دوی آن ها وجود داشته است. او در این باره می گوید: «همه فرزندانم تحصیلات دکترا دارند و سه نفرشان هم تاکنون اختراعاتی ثبت کرده اند. برای دانش افزایی فرزندانم از کودکیشان تلاش کردم و با آن ها به دو زبان فارسی و انگلیسی صحبت می کردم تا بر هر دو زبان مسلط باشند. حتی به خدمتکار بی سواد منزلم هم انگلیسی آموزش دادم تا برای تقویت فرزندانم با آن ها صحبت کند.»
این بانوی نویسنده ۸۰ ساله دلبستگی اش به دنیا و به قول خودش «عالَم ماده» را سالهاست به کنار نهاده است: « از پنج، شش سال پیش عکسی را برای مجلس ترحیم خودم آمده کرده ام که هنوز سر طاقچه است. زیرش نوشته ام:
«نه من مرده ام، نام من زنده است چه آثار نیکو ز من مانده است
به سیمــا و بر سینـــه روزگـــار ز نیــر فزون مانده از روزگـار»
از خانواده ام می خواهم پس از من این شعر را برای مراسم ترحیمم استفاده کنند.»
نیره زمان رشیدیان علاقه ویژه ای به متفاوت بودن دارد:« بسیاری از اطرافیان از هنرها و کارهایم عکاسی می کنند. معماری خانه ام هم برایشان جالب است. نمونه کارهای خیاطی ام برگرفته از هیچ الگو یا ژورنالی نیست و همه از تراوشات ذهنی خودم صورت می گیرد. تابلوهای نقاشی ام را هم به جای رنگ و روغن با سوزن و ابریشم طراحی می کنم تا منحصر به فرد باشد.»
او تبار گرجی دارد اما بیش از سه دهه است که با ایرانیان آمیخته شده است و علاقه ویژه ای به هموطنان ایرانی اش دارد: «همه مردم کشورم را دوست دارم. بسیاری از دوستان و آشنایانم وقتی مشکلی دارند به من می گویند و من هم برای حل مشکلشان نماز و دعا خوانده و با هزینه خودم نذر می کنم و به شکر خدا مشکلشان رفع می شود.»
او به خانم های ایرانی توصیه جدی مبنی بر دقت در پرورش فرزندان کرده و می گوید: «ما مردم قابل اطمینانی داریم اما متاسفانه روحیه تملق در برخی از انسان ها باعث آزردگی خاطر من می شود. امیدوارم به کتاب بیشتر توجه کنیم؛ متاسفانه یکی از دلایل مشکلات فرهنگی در کشورمان، کتابخوان نبودن مردم است. من خودم به کتاب های علمی به خصوص مطالعات و پژوهش های فضاشناسی علاقه ویژه ای دارم خانم ها هم ببینند به چه کتاب هایی علاقه دارند، همان سبک کارها را به صورت جدی دنبال کنند.»
وقتی پای حرف های نیره زمان رشیدیان می نشینیم لابه لای صحبت هایش به آیات آخرین کتاب الهی اشاره و استناد می کند. او هم انجیل را به خوبی خوانده است هم قرآن را، با این حال می گوید: «با قرآن بسیار مانوس هستم به قدری قرآن خوانده ام که حفظ شده ام. قرآن مانند آیینه جلوی رویم قرار دارد.»
در
ایران عزیزمان فرهیختگان زیادی وجود دارند که هیچ گاه به دنبال شهرت نبوده
و نیستند، آن ها زندگی را طوری می سازند که برای مردم الگو می شوند. نیره
زمان رشیدیان هم از همین دست افراد است. همین که ۸۰ سال زندگی خود را صرف
تربیت فرزندان دانشمند، و مطالعه و تحقیق و پژوهش کرده نشان از افکار بزرگ و
غیرمادی وی دارد. این بانو شاید در این روزگار شناخته شده نباشد اما
بزرگترین آرزویش این است که هزاران سال بعد مانند شاعر محبوبش فردوسی بزرگ،
لابه لای اشعار و کتاب هایش شناخته و ارج نهاده شود./طنین یاس
نیره زمان رشیدیان را بیشتر از یک نویسنده و مورخ می توان یک شاعر و ادیب فرزانه دانست. در سال ۵۵ اولین دیوان اشعارش را روانه بازار می کند و پس از آن درب های دنیای پژوهش و نویسندگی را بر روی خود می گشاید. وقتی با او صحبت می کنم عشق به دانش و علم جویی، بیشترین چیزی است که توجهم را جلب می کند؛ شاید به خاطر همین علاقه بوده است که هرساله وقتی برای دیدار چهار پسرش که ساکن آمریکا هستند می رود، در آنجا بخشی از اوقات خود را صرف تحقیق و پژوهش درباره کیهان شناسی می کند.
این شاعر خوش سخن، در روانشناسی هم دستی بر آتش دارد، در کتاب «پژوهشی در خودشناسی تا روش زیبا سازی زندگی» که با مقدمه پروفسور بیگدلی نگاشته شده، نظرات خود را درباره روابط انسان ها و برخی مسائل روانشناسی بیان کرده است. نکته جالب اینکه در بخشی از همین کتاب، نظریات روانشناس معروف ”فروید” را محترمانه رد می کند. با این حال کتابش مورد استقبال سازمان یونسکو هم قرار می گیرد.
خانم رشیدیان درباره نحوه زندگی خود به خبرنگار طنین یاس می گوید: «زندگی من مسیر خاص خودش را طی می کند. در کل شبانه روز فقط سه ساعت استراحت می کنم؛ برنامه ام این طور است که از ساعت ۱۱ شب تا دو بامداد می خوابم و پس از آن بیدار شده و به یکی از فعالیت های خیاطی، گلدوزی، نقاشی، خواندن یا نوشتن مشغول می شوم تا اذان صبح. پس از نماز صبح هم به دیگر امورات زندگی می پردازم.»
از
نیره زمان رشیدیان، تاکنون ۱۰ کتاب به چاپ رسیده و دو کتاب دیگر نیز در
دست نگارش دارد. کتاب های چاپ شده وی دارای عناوین: ”دیوان شعر نیره زمان
رشیدیان چاپ ۱۳۵۵” ، ”تاریخ شش هزار ساله خوزستان چاپ ۱۳۶۶” ،”دیوان
اشعار” ”بن بست وجود ندارد”، ”تامین صلح جهانی” ،”روش رشد افکار”، ”ایران
نامه به سبک شاهنامه”
”شاه راه عشق”، ”تاریخ پیدایش جهان”، ”پژوهشی در خودشناسی تا روش زیبا سازی زندگی” هستند.
کتاب ”ایران نامه به سبک شاهنامه” بر اساس مستند تاریخی و به سبک شاهنامه فردوسی به صورت نثر نوشته شده است. این کتاب از ده هزار سال میلادی تا زمان محمدرضا شاه می پردازد و شرحی است بر تمدن 10هزار ساله ایران. و اشعاری از نویسنده به سبک خراسانی همانند فردوسی دارد.
کتاب ”تاریخ شش هزار ساله خوزستان” رشیدیان را می توان مهم ترین اثر وی نامید که به خاطر نگاشتن آن در استان خوزستان مورد تقدیر قرار گرفت و دفتر یونسکو در ایران نیز با همکاری اداره میراث فرهنگی خوزستان آئین نکوداشتی را برای وی برگزار کرد. طبق گفته رشیدیان، وی با تالیف این کتاب عنوان اول بانوی مورخ ایران را به خود اختصاص داد، این در حالی است که پیش از او «احمد کسروی» کتاب ”تاریخ پانصد ساله خوزستان” را نگاشته بود اما خانم رشیدیان اولین زن مورخ پس از کسروی است.
رشیدیان توجه ویژه ای به علم آموزی دارد، در دوران زندگی با شوهرش هم همین روحیه در هر دوی آن ها وجود داشته است. او در این باره می گوید: «همه فرزندانم تحصیلات دکترا دارند و سه نفرشان هم تاکنون اختراعاتی ثبت کرده اند. برای دانش افزایی فرزندانم از کودکیشان تلاش کردم و با آن ها به دو زبان فارسی و انگلیسی صحبت می کردم تا بر هر دو زبان مسلط باشند. حتی به خدمتکار بی سواد منزلم هم انگلیسی آموزش دادم تا برای تقویت فرزندانم با آن ها صحبت کند.»
این بانوی نویسنده ۸۰ ساله دلبستگی اش به دنیا و به قول خودش «عالَم ماده» را سالهاست به کنار نهاده است: « از پنج، شش سال پیش عکسی را برای مجلس ترحیم خودم آمده کرده ام که هنوز سر طاقچه است. زیرش نوشته ام:
«نه من مرده ام، نام من زنده است چه آثار نیکو ز من مانده است
به سیمــا و بر سینـــه روزگـــار ز نیــر فزون مانده از روزگـار»
از خانواده ام می خواهم پس از من این شعر را برای مراسم ترحیمم استفاده کنند.»
نیره زمان رشیدیان علاقه ویژه ای به متفاوت بودن دارد:« بسیاری از اطرافیان از هنرها و کارهایم عکاسی می کنند. معماری خانه ام هم برایشان جالب است. نمونه کارهای خیاطی ام برگرفته از هیچ الگو یا ژورنالی نیست و همه از تراوشات ذهنی خودم صورت می گیرد. تابلوهای نقاشی ام را هم به جای رنگ و روغن با سوزن و ابریشم طراحی می کنم تا منحصر به فرد باشد.»
او تبار گرجی دارد اما بیش از سه دهه است که با ایرانیان آمیخته شده است و علاقه ویژه ای به هموطنان ایرانی اش دارد: «همه مردم کشورم را دوست دارم. بسیاری از دوستان و آشنایانم وقتی مشکلی دارند به من می گویند و من هم برای حل مشکلشان نماز و دعا خوانده و با هزینه خودم نذر می کنم و به شکر خدا مشکلشان رفع می شود.»
او به خانم های ایرانی توصیه جدی مبنی بر دقت در پرورش فرزندان کرده و می گوید: «ما مردم قابل اطمینانی داریم اما متاسفانه روحیه تملق در برخی از انسان ها باعث آزردگی خاطر من می شود. امیدوارم به کتاب بیشتر توجه کنیم؛ متاسفانه یکی از دلایل مشکلات فرهنگی در کشورمان، کتابخوان نبودن مردم است. من خودم به کتاب های علمی به خصوص مطالعات و پژوهش های فضاشناسی علاقه ویژه ای دارم خانم ها هم ببینند به چه کتاب هایی علاقه دارند، همان سبک کارها را به صورت جدی دنبال کنند.»
وقتی پای حرف های نیره زمان رشیدیان می نشینیم لابه لای صحبت هایش به آیات آخرین کتاب الهی اشاره و استناد می کند. او هم انجیل را به خوبی خوانده است هم قرآن را، با این حال می گوید: «با قرآن بسیار مانوس هستم به قدری قرآن خوانده ام که حفظ شده ام. قرآن مانند آیینه جلوی رویم قرار دارد.»
در
ایران عزیزمان فرهیختگان زیادی وجود دارند که هیچ گاه به دنبال شهرت نبوده
و نیستند، آن ها زندگی را طوری می سازند که برای مردم الگو می شوند. نیره
زمان رشیدیان هم از همین دست افراد است. همین که ۸۰ سال زندگی خود را صرف
تربیت فرزندان دانشمند، و مطالعه و تحقیق و پژوهش کرده نشان از افکار بزرگ و
غیرمادی وی دارد. این بانو شاید در این روزگار شناخته شده نباشد اما
بزرگترین آرزویش این است که هزاران سال بعد مانند شاعر محبوبش فردوسی بزرگ،
لابه لای اشعار و کتاب هایش شناخته و ارج نهاده شود./طنین یاس
