فرید نجف نیا معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز در یادداشتی برای خبرگزاری بسیج از البرز، به اهمیت توجه ویژه به معضل کاهش سن افراد در ارتکاب جرایم و آسیبهای اجتماعی به عنوان یک آسیب جدی پرداخت.
در این یادداشت آمده است؛
کاهش سن افراد در ارتکاب جرایم و آسیبهای اجتماعی یکی از پدیدههای نگرانکننده در جوامع معاصر است. این پدیده نه تنها به معنای افزایش تعداد نوجوانان و جوانان درگیر با رفتارهای مجرمانه است، بلکه نشاندهنده تأثیرات عمیق اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نیز میباشد.
از جمله عللی که بر روند رو به رشد این آسیب تاثیر گذاشته است میتوان به افزایش دسترسی نوجوانان و جوانان به رسانهها و فضای اینترنت، بهویژه شبکههای اجتماعی اشاره کرد که بر روی نگرشها و رفتارهای نوجوانان تأثیر گذاشته و ممکن است آنها را به ارتکاب رفتارهای ناخوشایند تشویق کند.
در برخی موارد، نوجوانان تحت تأثیر الگوهای مجرمانهای که در رسانهها مشاهده میکنند، به سمت ارتکاب جرم اقدام میکنند.
عدم حمایت عاطفی، خشونت خانگی یا اختلافات موجود در خانواده نیز میتواند جوانان را به سمت رفتارهای مجرمانه سوق دهد. وجود الگوهای نامناسب در خانواده، مانند اعتیاد یا جرم، میتواند بر روی نوجوانان تأثیر منفی بگذارد.
با ورود نوجوانان به جمعیت مجرمان، ظرفیت بروز جرم در جامعه افزایش مییابد. این افزایش میتواند به گسترش شبکههای جرمی و فرار از عدالت منجر شود، زیرا نوجوانان به راحتی تحت تأثیر همسالان خود قرار میگیرند.
این مسئله کاهش امنیت اجتماعی و افزایش نارضایتی عمومی را در پی دارد و بر روی فرهنگ جامعه تأثیر منفی میگذارد و هنجارهای اجتماعی را تحت الشعاع قرار میدهد.
برای کاهش تأثیرات منفی کاهش سن در مواجهه با جرایم و آسیبهای اجتماعی، لازم است به چندین راهکار توجه شود:
خانوادهها و جامعه باید شبکههای حمایتی قویتری برای نوجوانان ایجاد کنند.
برنامههای مشاورهای و حمایتی میتواند به نوجوانان در مواجهه با چالشها کمک کند و این کار را میتوان با برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی در مدارس و مراکز آموزشی انجام داد تا آگاهی نوجوانان را نسبت به عواقب رفتارهای مجرمانه بالا برد و به آنان مهارتهای مقابله با فشارهای اجتماعی را بیاموزد.
فراهم کردن فرصتهای شغلی و برنامههای حرفهآموزی برای نوجوانان میتواند به کاهش بیکاری و بهبود وضعیت اقتصادی خانوادهها کمک کند و آنها را از مسیرهای مجرمانه دور کند.
توسعه فعالیتهای اجتماعی و گروهی برای نوجوانان نیز میتواند به افزایش ارتباطات مثبت و کاهش انزوای اجتماعی کمک کند، که خود به افزایش استحکام روحی و اجتماعی نوجوانان منجر میشود.
به طور خلاصه، کاهش سن افراد در مواجهه با جرایم و آسیبهای اجتماعی یک چالش جدی است که نیازمند توجه و اقدام فوری از سوی جامعه، دولت و نهادهای مختلف است.
با ایجاد برنامههای مؤثر و همکاریهای اجتماعی، میتوان به پیشگیری از بروز این معضلات و کاهش آسیبهای ناشی از آنها امیدوار بود.