تحول علوم انسانی بدون رویکرد مسئلهمحور و توجه به روایتسازی ممکن نیست
به گزارش روابط عمومی سازمان بسیج اساتید کشور، وی با اشاره به تجربههای آموزشی جدید در سطح بینالمللی اظهار کرد: امروز در بسیاری از دانشگاهها، روشهای کلاسیک پوزیتیویستی جای خود را به آموزشهای مسئلهمحور دادهاند. در این رویکرد، بهجای تأکید صرف بر نظریه، فرضیه و آزمون فرضیه، دانشجویان با مسائل واقعی مواجه میشوند و باید راهحل ارائه دهند؛ موضوعی که در آموزش علوم سیاسی و روابط بینالملل در کشور ما هنوز جایگاه پررنگی ندارد.
دهشیری افزود: در حوزههایی مانند امنیت مالی، پولشویی یا پروندههایی نظیر FATF، دانشجوی علوم سیاسی باید بتواند مسئله را تحلیل کند، نقاط ضعف را شناسایی کند و راهکار ارائه دهد، نه اینکه صرفاً به بازتولید نظریهها بسنده کند.
این استاد روابط بینالملل با اشاره به شتاب فزاینده فناوریهای نوظهور تصریح کرد: ما وارد عصری شدهایم که فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، علوم شناختی و حتی فناوری کوانتومی، چارچوبهای سنتی تحلیل در علوم انسانی را دگرگون کردهاند. مفاهیمی که در دوران موج سوم ارتباطات شکل گرفته بودند، دیگر پاسخگوی شرایط امروز که میتوان از آن به موج پنجم کوانتومی تعبیر کرد، نیستند.
وی با بیان اینکه ماهیت تحولات نظام بینالملل نیز تغییر کرده است، گفت: پیشتر تحلیل نظام بینالملل بر پایه منافع یا هنجارها صورت میگرفت، اما امروز هیجانات و احساسات نقش تعیینکنندهتری دارند. در چنین فضایی، قدرت روایتسازی از قدرت نظریهپردازی مهمتر شده و بازیگران موفق کسانی هستند که بتوانند بر احساسات مخاطبان جهانی اثر بگذارند.
دهشیری با انتقاد از کمتوجهی به این موضوع در آموزش علوم انسانی خاطرنشان کرد: باید از خود بپرسیم تا چه حد دانشجویان را برای روایتسازی، بازنمایی مؤثر و اثرگذاری در فضای شناختی و رسانهای جهانی آماده کردهایم. انسجام فکری و هنجارسازی بهتنهایی دیگر کارآمد نیست.
وی همچنین با انتقاد از نگاههای صفر و صدی در علوم انسانی تأکید کرد: رویکردهای دوگانهساز، دانشجویان را از تحلیل واقعبینانه دور میکند. در حالی که جهان امروز مبتنی بر طیفها و فضاهای خاکستری است و آموزش علوم انسانی نیز باید به سمت تقویت تحلیلهای طیفی حرکت کند.
این استاد دانشگاه، مهارتمحوری، استفاده از شبیهسازی و ایفای نقش در آموزش، و توجه به دادههای بزرگ را از دیگر الزامات تحول علوم انسانی دانست و گفت: در عصر بیگدیتا، معیار ارزیابی دانشجو و استاد باید تغییر کند. میزان اثرگذاری در فضای شبکهای، تولید داده، و تأثیرگذاری بر افکار عمومی باید بهتدریج جایگزین سنجشهای صرفاً حافظهمحور شود.
دهشیری در پایان تأکید کرد: علوم انسانی باید بتواند قدرت درونی نظام و مفهوم ایران را برای نسل جوان بازنمایی کند. تقویت وطندوستی و هویت ایرانی، در کنار سایر مباحث، باید بهصورت جدی در تار و پود آموزش علوم انسانی مورد توجه قرار گیرد.
