شبکه‌سازی استادان و جنبش آگاهی‌بخشی، راهکار برون‌رفت از آنومی و ناهماهنگی ساختاری است

به گزارش سرویس اساتید خبرگزاری بسیج، ابوالقاسم فاتحی در نشست سراسری کارگروه تخصصی علوم اقتصادی کمیته تحول در علوم انسانی بسیج اساتید که در تهران برگزار شد، با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست، اظهار کرد: طرح شبکه‌سازی استادان که پیش‌تر در مشهد مطرح شد، با تشکیل ۱۰ کارگروه تخصصی در حال پیگیری است و تاکنون چند گروه از جمله علوم تربیتی، علوم سیاسی و علوم اقتصادی نشست‌های خود را برگزار کرده‌اند.

وی هدف اصلی این نشست‌ها را ایجاد شبکه‌های چابک از استادان متخصص و دغدغه‌مند عنوان کرد و افزود: در شرایطی که کشور با تحولات منطقه‌ای و جهانی مواجه است، باید بتوانیم سریع‌تر همدیگر را پیدا کنیم، درباره مسائل بحث کنیم و راهکار ارائه دهیم.

فاتحی با اشاره به رویکرد میان‌رشته‌ای در بررسی مسائل اقتصادی تصریح کرد: اقتصاد را نمی‌توان جدا از سیاست، فرهنگ و اجتماع تحلیل کرد. نگاه منظومه‌ای و سیستمی به مسائل، لازمه تصمیم‌گیری دقیق است و تک‌بعدی دیدن جامعه، یکی از آسیب‌های جدی فضای دانشگاهی است.

آنومی در حکمرانی و چالش پاسخگویی

مسئول کمیته تحول در علوم انسانی با بیان اینکه یکی از مشکلات جدی کشور «آنومی» یا بی‌هنجاری در عرصه حکمرانی است، گفت: آنومی به معنای فقدان قانون نیست، بلکه به معنای اجرای گزینشی قانون و نبود پاسخگویی است. در برخی بحران‌های دهه‌های اخیر، شاهد نبود سازوکار شفاف پاسخگویی بوده‌ایم و این مسئله به بی‌اعتمادی اجتماعی دامن زده است.

وی افزود: در شرایطی که قوانین متعدد وجود دارد، اگر اجرای آن‌ها برای همه یکسان نباشد، نوعی هرج‌ومرج ساختاری شکل می‌گیرد که آثار آن در اقتصاد، سیاست و اجتماع بروز می‌کند.

عدم تعادل ساختاری؛ مانع توسعه پایدار

فاتحی دومین چالش مهم را «عدم تعادل ساختاری» دانست و اظهار کرد: اگر میان بخش‌های مختلف جامعه از جمله اقتصاد، سیاست، فرهنگ و نظام آموزشی هماهنگی وجود نداشته باشد، توسعه پایدار محقق نخواهد شد. به عنوان مثال، اگر زیرساخت‌ها متناسب با اهداف کلان طراحی نشود، ساختارها دچار آسیب خواهند شد.

وی تأکید کرد: ناهماهنگی میان نهادهای اقتصادی، آموزشی و اجرایی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای به دنبال داشته باشد و این مسئله نیازمند بازنگری جدی در سیاست‌گذاری‌هاست.

ضرورت جنبش اجتماعی آگاهی‌بخشی

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به لزوم تقویت آگاهی عمومی گفت: باید یک جنبش اجتماعی آگاهی‌بخشی راه‌اندازی شود. اطلاع‌رسانی و روشنگری علمی، نه تبلیغات، می‌تواند در ارتقای فهم عمومی و کاهش آسیب‌های اجتماعی مؤثر باشد.

وی با بیان اینکه بخشی از ناآرامی‌های اجتماعی ناشی از شکاف آگاهی است، افزود: لازم است متناسب با گروه‌های مختلف اجتماعی، محتوای علمی و دقیق تولید و در اختیار آنان قرار گیرد تا زمینه سوءاستفاده کاهش یابد.

فاصله نخبگان از مسائل روز جامعه

فاتحی همچنین با اشاره به فاصله بخشی از جامعه نخبگانی با مسائل روز گفت: دانشگاهیان باید در خط مقدم شناخت تحولات اجتماعی باشند. اگر نخبگان از واقعیت‌های جامعه عقب بمانند، نمی‌توانند نقش راهنمایی و هدایت علمی را ایفا کنند.

وی در پایان پیشنهاد کرد که جمع‌بندی مباحث نشست در قالب یادداشت‌های تخصصی تدوین و در اختیار مسئولان قرار گیرد تا از ظرفیت علمی استادان در فرآیند تصمیم‌سازی استفاده شود.

فاتحی ابراز امیدواری کرد این نشست‌ها به تقویت جهاد علمی و ارائه راهکارهای عملیاتی برای حل مسائل کشور منجر شود.