وحدت اسلامی؛ هنر مواجهه اخلاقی با تفاوتها
به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهدمقدس، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در آیین اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، با تأکید بر اینکه بلوغ فکری جامعه در گرو یادگیری نحوه مواجهه اخلاقی با تفاوتهاست، اظهار کرد: فرهنگ اسلامی در ذات خود هرگز تکصدا نبوده و همواره بستری برای تکثر و مدارا فراهم کرده است.
وی با اشاره به تنوع مذاهب کلامی و فقهی در تاریخ اسلام افزود: مذاهب گوناگون همگی ذیل یک چتر تمدنی بزرگ، تاریخ مدارا را شکل دادهاند؛ حتی در مواجهه با پیروان سایر ادیان ابراهیمی نیز سنت اسلامی همواره بر تعامل استوار بوده است.
سیمایی صراف با استناد به آیه ۱۳ سوره مبارکه حجرات، مبنای قرآنی را «تعارف» و شناخت متقابل دانست و گفت: طبق حکمت قرآنی، تنوع اقوام و قبایل نه برای دوری و نزاع، بلکه برای تعامل و شناخت یکدیگر است.
وزیر علوم با نقد خشونتهای برآمده از جریانات افراطی، تصریح کرد: جامعهای که از تفاوت میترسد، ناگزیر به اجبار روی میآورد؛ در حالی که فرهنگ بالغ به معنای نبود اختلاف نیست، بلکه هنر زندگی مسالمتآمیز در عین وجود تفاوتهاست.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز وحدت اسلامی بیش از هر چیز نیازمند آموزش اخلاق مواجهه با تفاوتهاست؛ ما باید بپذیریم که تفاوت، حقیقتی غیرقابلانکار است و هنر اصلی، تبدیل نکردن این تفاوتها به ابزار نزاع و درگیری است.
مشهد مقدس به کانون جهانی گفتوگو، معنویت و همدلی تبدیل شود
در ادامه غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، در این مراسم با اشاره به جایگاه ویژه مشهد مقدس به عنوان نقطه اتصال میراث پیامبر رحمت، امام صادق(ع) و امام رضا(ع) اظهار کرد: مشهد با الهام از سیره این بزرگواران، به یکی از مراکز بینالمللی گفتوگوی ادیان و مذاهب تبدیل شود و این شهر به کانون جهانی معنویت، گفتوگو، همدلی و صلح بدل گردد.
استاندار خراسان رضوی در ابتدای سخنان خود با تقدیر از حضور علمای بزرگوار اهل سنت و مذاهب اسلامی در استان و تشکر از همدلی و همراهی آنان، گفت: امروز در یکی از نورانیترین ایام تاریخ اسلام، در جوار شریف و نورانی حضرت علی بن موسی الرضا(ع) گرد هم آمدیم. این مناسبت تنها یک جشن و آیین مذهبی نیست، بلکه فرصتی است برای بازخوانی پیام و رسالت بزرگمردی که خداوند او را رحمت برای جهانیان معرفی کرده است.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) پیامبر یک سرزمین یا یک قوم خاص نیست؛ پیامبر رحمت برای همه جهانیان است. رسالت او از مرزهای جغرافیا، قومیت و نژاد عبور کرده و انسان را با کرامت انسانی، توحید، عدالت، اخلاق و معنویت پیوند داده است. پیامبر اعظم(ص) آمد تا انسان را از جهل به علم، از تفرقه به برادری و از خشونت به نور هدایت کند.
مظفری با اشاره به آیه «وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ» گفت: اگر بخواهیم یکی از مهمترین ویژگیهای پیامبر اعظم(ص) را برای جهانیان امروز برجسته کنیم، بیتردید باید از اخلاق، رحمت و کرامت انسانی سخن بگوییم. پیامبر مکرم اسلام(ص) با اخلاق خود، دلها را فتح کرد و با مخالفان با مدارا رفتار نمود و دعوت الهی را با گفتوگو، استدلال و اخلاق عرضه کرد.
بازگشت به سیره پیامبر رحمت؛ ضرورت امروز جهان
وی با تأکید بر اینکه امروز در روزگاری که اختلافهای دینی، قومی و فرهنگی گاه به سوءتفاهم، نفرت و خشونت میانجامد، بازگشت به سیره پیامبر رحمت یک ضرورت است، ادامه داد: اختلاف میتواند وجود داشته باشد، اما نباید به دشمنی تبدیل شود. تفاوت میتواند وجود داشته باشد، اما نباید مانع گفتوگو و همزیستی شود.
وی با اشاره به همزمانی میلاد پیامبر اعظم(ص) و ولادت امام صادق(ع) تصریح کرد: همزمانی این دو میلاد برای ما پیام مهمی دارد. پیامبر اکرم(ص) مظهر رحمت، اخلاق و کرامت است و امام صادق(ع) مظهر تبیین علمی و عقلانیت. این پیام روشن است که اسلام دین عقلانیت است و از پرسش، استدلال و گفتوگو استقبال میکند.
امام رضا(ع)؛ الگوی ماندگار گفتوگوی علمی و دینی
مظفری با اشاره به جایگاه امام رضا(ع) در تاریخ اسلام عنوان کرد: هنگامی که از علم، عقلانیت و گفتوگو سخن میگوییم، به شخصیت بزرگی میرسیم که امروز افتخار میزبانی از زائران گرانقدر را داریم؛ حضرت علی بن موسی الرضا(ع). امام رضا(ع) یکی از درخشانترین جلوههای گفتوگوی علمی و دینی در تاریخ اسلام است. مناظرات ایشان با علمای ادیان مختلف، الگوی ماندگاری از گفتوگوی مبتنی بر منطق، احترام، استدلال و حقیقت است. امام رضا(ع) به ما آموخت که گفتوگو به معنای دست کشیدن از باورها نیست، بلکه فرصتی برای شناخت، تبیین، فهم متقابل و رسیدن انسانها به حقیقت است.
وی تأکید کرد: این همان زنجیره نورانی است؛ پیامبر رحمت(ص) مظهر اخلاق و رحمت، امام صادق(ع) مظهر علم و عقلانیت، و امام رضا(ع) نماد گفتوگو، مناظره و تعامل علمی. امروز ما در مشهد مقدس، در نقطه اتصال این سه میراث بزرگ ایستادهایم.
پیشنهاد تبدیل مشهد به کانون جهانی گفتوگو و همدلی
استاندار خراسان رضوی با تأکید بر ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی مشهد گفت: مشهد تنها یک شهر زیارتی نیست؛ مشهد میتواند و باید شهر زیارت، علم، معنویت، اخلاق و گفتوگو باشد. میلیونها زائر از ایران و جهان به این شهر میآیند و این حضور گسترده، تنها یک ظرفیت زیارتی نیست، بلکه ظرفیتی فرهنگی، معنوی و تمدنی است.
خبر/ مریم مزاری
