به گزارش خبرگزاری بسیج اصفهان؛
تاریخ علمی اصفهان تنها در نام مدارس دینی، کتابخانهها و استادان برجسته آن خلاصه نمیشود؛ در میان چهرههایی که این شهر را به یکی از کانونهای مهم دانش دینی تبدیل کردند، بانویی حضور دارد که مسیر تحصیل علوم حوزوی را در دورهای دشوار پیمود و به جایگاهی رسید که نامش در کنار برجستهترین عالمان زمان خود قرار گرفت.
هشتم آبان امسال، ۲۵ سال از روزی میگذرد که رهبر شهید انقلاب در جریان سفر به اصفهان و در دیدار با روحانیون و طلاب حوزه علمیه این شهر، به جایگاه علمی بانو مجتهده امین اشاره کردند؛ بیاناتی که فراتر از تجلیل از یک شخصیت تاریخی، توجهها را به ظرفیت علمی حوزه اصفهان و سابقه پرورش عالمان زن در این شهر جلب میکند.
روایت ۲۵ سال پیش؛ تأکید بر یک ویژگی کمنظیر حوزه اصفهان
رهبر شهید انقلاب در دیدار روحانیون و طلاب حوزه علمیه اصفهان در ۸ آبان ۱۳۸۰، با اشاره به جایگاه علمی بانو امین فرمودند: «درخشان جوانانی که طلبه هستند، توی حوزه، تنها این حوزه اصفهان بوده که در یک دوره، یک مجتهد و فقیه و فیلسوف زن، خانم امین، در آن پرورش یافت.»
ایشان در ادامه، به نقل از مرحوم علامه طباطبایی(ره)، از جایگاه علمی این بانوی اصفهانی یاد کردند و فرمودند: علامه طباطبایی پس از دیدار و گفتوگوی علمی با بانو امین، از شخصیت علمی و معنوی او تأثیر پذیرفته بود.
در دیدار طلاب و روحانیون اصفهان در میدان امام خمینی(ره) اصفهان، رهبر شهید انقلاب همچنین به سابقه حضور زنان صاحبنظر در سنت علمی اصفهان اشاره کردند و از زنانی نام بردند که پیش از بانو امین نیز به مقام اجتهاد رسیده بودند؛ موضوعی که از وجود پیشینهای علمی برای حضور زنان در سنت حوزوی این شهر حکایت دارد.
اهمیت بازخوانی این بیانات در گذر ۲۵ سال، تنها به یادآوری یک سخنرانی تاریخی محدود نمیشود؛ بلکه فرصتی است برای بررسی این پرسش که چه ویژگیهایی در سنت علمی اصفهان زمینهساز پرورش چنین شخصیتی شد و بانو امین چگونه توانست در شرایط محدودکننده آن دوران، مسیر تحصیل و فعالیت علمی خود را ادامه دهد.
از اشتیاق به مطالعه تا رسیدن به مقام اجتهاد
سیده نصرت بیگم امین، مشهور به بانو مجتهده امین اصفهانی، از چهرههای برجسته علمی و دینی ایران است که زندگی علمی خود را در شرایطی پی گرفت که امکان تحصیل گسترده برای دختران، بهویژه در علوم حوزوی، با محدودیتهای فراوان روبهرو بود.
بر اساس مطالب گردآوریشده درباره زندگی این بانوی اصفهانی، علاقه او به مطالعه از دوران کودکی شکل گرفت. او در کنار مسئولیتهای خانوادگی، به فراگیری علوم عربی، فقه، اصول، منطق و حکمت پرداخت و از محضر استادان علوم دینی بهره برد.
مسیر تحصیل او بدون دشواری نبود. بانو امین در شرح تجربههای خود از سختیهای فراگیری علوم و سرزنش اطرافیان سخن گفته است؛ موانعی که با وجود آنها، تحصیل را ادامه داد و بهمراتب بالای علمی دست یافت.
جایگاه او تنها به دانش فقهی محدود نماند. بانو امین در حوزه فلسفه و معارف دینی نیز صاحبنظر بود و آثار متعددی از خود بر جای گذاشت. در میان آثار او، کتابهایی در زمینه معارف اسلامی، اخلاق و تربیت دینی دیده میشود که نشاندهنده گستره فعالیت علمی و فکری اوست.
حوزه اصفهان؛ بستری برای پرورش زنان عالم
اشاره رهبر شهید انقلاب به بانو امین، بخشی از سابقه علمی حوزه اصفهان را برجسته میکند؛ حوزهای که در دورههای مختلف تاریخی، محل حضور و فعالیت عالمان برجسته بوده و در شکلگیری جریانهای علمی و فلسفی در ایران نقش داشته است.
مرضیه استکی، کارشناس دینی و مذهبی در گفتوگو با خبرنگار فارس در اصفهان با بررسی جایگاه دینی و مذهبی اصفهان بر این نکته تأکید دارد: توان علمی و مذهبی این شهر تنها در تربیت عالمان مرد خلاصه نمیشود؛ بلکه ظرفیت جذب استعدادها، تعامل میان جریانهای فکری و پرورش شخصیتهای اثرگذار نیز از ویژگیهای سنت علمی آن بوده است.
وی افزود: در چنین بستری، بانو امین را میتوان یکی از نمونههای برجسته حضور زنان در تاریخ دانش دینی اصفهان دانست؛ بانویی که مسیر علمی او نشان میدهد دستیابی بهمراتب بالای دانش، حتی در شرایط محدودکننده اجتماعی، با استمرار در تحصیل و تلاش علمی امکانپذیر بوده است.