شهید فهمیده؛ نوجوان قمی که با حماسه خرمشهر در تاریخ ماندگار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از قم، شهید محمدحسین فهمیده، نوجوان ۱۳ساله اهل قم، هشتم آبان ۱۳۵۹ در خرمشهر به شهادت رسید و نامش به‌عنوان یکی از نمادهای ایثار و مقاومت نوجوانان در تاریخ دفاع مقدس ماندگار شد.

هشتم آبان‌ماه یادآور شهادت نوجوانی است که در روزهای نخست جنگ تحمیلی، با وجود سن کم، حضور در جبهه و دفاع از میهن را انتخاب کرد؛ محمدحسین فهمیده، دانش‌آموز بسیجی که نامش با حماسه مقاومت خرمشهر گره‌خورده است.

محمدحسین فهمیده شانزدهم اردیبهشت سال ۱۳۴۶ در خانواده‌ای مذهبی در محله پامنار قم چشم به جهان گشود. او دوران کودکی را در کنار خانواده سپری کرد و از همان سال‌های نخست زندگی، به تحصیل، مطالعه، تلاوت قرآن و حضور در مسجد و هیئت‌های مذهبی علاقه داشت.
با انتقال خانواده به کرج، تحصیلات خود را در این شهر ادامه داد. هم‌زمان با شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی، محمدحسین نیز به فعالیت‌های انقلابی علاقه‌مند شد و بنا بر روایت‌های منتشرشده از زندگی او، در پخش اعلامیه‌ها و انتشار پیام‌های امام خمینی(ره) مشارکت داشت.

نوجوانی که راهی جبهه شد
با آغاز جنگ تحمیلی در شهریور سال ۱۳۵۹، محمدحسین تصمیم گرفت خود را به جبهه‌های جنوب برساند و در کنار رزمندگان از کشور دفاع کند. سن کم او در ابتدا مانع حضورش در خط مقدم بود، اما با اصرار فراوان سرانجام توانست راهی خرمشهر شود.

او در روزهای حضور در جبهه، در کنار دیگر رزمندگان فعالیت می‌کرد و حتی پس از مجروح شدن نیز بار دیگر به خط مقدم بازگشت. این نوجوان قمی در شرایطی به دفاع از خرمشهر پرداخت که شهر زیر فشار حملات ارتش بعث عراق قرار داشت و مدافعان آن با امکانات محدود در برابر دشمن مقاومت می‌کردند.

هشتم آبان؛ روز شهادت شهید فهمیده
بر اساس روایت مشهور از شهادت محمدحسین فهمیده، هشتم آبان سال ۱۳۵۹، هم‌زمان با پیشروی تانک‌های عراقی به مواضع رزمندگان ایرانی در خرمشهر، او پس از کمک به دوست مجروحش به سنگر بازگشت و برای مقابله با تانک‌های دشمن اقدام کرد.

در روایت رسمی این واقعه آمده است که فهمیده با تعدادی نارنجک به سمت تانک پیشرو رفت و با انهدام آن به توقف پیشروی دشمن کمک کرد؛ اقدامی که به شهادت این نوجوان انجامید و نام او را در تاریخ دفاع مقدس ماندگار ساخت.
خبر شهادت او بازتاب گسترده‌ای در کشور داشت و به‌تدریج به یکی از شناخته‌شده‌ترین روایت‌های فداکاری نوجوانان در دوران جنگ تحمیلی تبدیل شد.

نوجوانی با روحیه دینی و مسئولیت‌پذیری
خاطرات خانواده شهید فهمیده از نوجوانی حکایت دارد که در کنار علاقه به تحصیل و مطالعه، به نماز، قرآن و فعالیت‌های مذهبی توجه ویژه‌ای داشت. او در روابط خانوادگی نیز به پدر و مادر خود احترام می‌گذاشت و به گفته نزدیکانش، فردی صریح، خوش‌رفتار و پایبند به قول و قرارهای خود بود.

برادرش، داوود فهمیده، نیز چند سال پس از شهادت محمدحسین به شهادت رسید؛ موضوعی که نام این خانواده را در خاطرات دوران دفاع مقدس ماندگارتر کرد.

سخنان ماندگار امام خمینی(ره) درباره شهید فهمیده

حضرت امام خمینی(ره) در دومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، با اشاره به فداکاری این نوجوان فرمودند: رهبر ما آن طفل سیزده‌ساله‌ای است که با قلب کوچک خود که ارزشش از صدها زبان و قلم بزرگ‌تر است، با نارنجک، خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن را منهدم نمود و خود نیز شربت شهادت نوشید.

این سخنان، جایگاه شهید فهمیده را به‌عنوان نمادی از شجاعت و ایثار نوجوانان در دفاع مقدس برجسته کرد. مقام معظم رهبری نیز بر ضرورت زنده نگه داشتن یاد این شهید و نقش او به‌عنوان الگویی برای نوجوانان تأکید کرده‌اند.

هشتم آبان‌ماه، سالروز شهادت محمدحسین فهمیده، در تقویم رسمی کشور به‌عنوان روز نوجوان و بسیج دانش‌آموزی شناخته می‌شود؛ مناسبتی که فرصتی برای بازخوانی نقش نوجوانان در دوران دفاع مقدس و پاسداشت یاد شهدای دانش‌آموز فراهم می‌کند.

پیکر شهید محمدحسین فهمیده در بهشت زهرا(س) تهران، قطعه ۲۴، ردیف ۴۴، شماره ۱۱ به خاک سپرده شده است.
زندگی کوتاه این نوجوان قمی، روایتی از نسلی است که در روزهای دشوار جنگ تحمیلی، مسئولیت دفاع از سرزمین خود را پذیرفتند؛ نسلی که نام محمدحسین فهمیده در میان آنان به نمادی ماندگار از ایثار، شجاعت و مقاومت تبدیل شد.

انتهای پیام/محمدجواد محمدی