کودک «نیمه آدم» نیست/جای خالی تربیت کودک در دروس خارج فقه

به گزارش سرویس بسیج نیوز و به نقل از خبرنگار پایگاه اینترنتی «سازمان بسیج جامعه زنان» حسن رحیم پور ازغدی، عضو شورای انقلاب فرهنگی در آئین اختتامیه ششمین دوره تربیت مربی مهد مساجد با اشاره به تربیت کودک با پسوند اسلامی گفت: قطعا منحصر شدن آموزش مهدهای قرآنی و تربیت اسلامی کودک منحصر شدن در منقولات اسلامی نیست و اینطور نیست که مهدهای غیر اسلامی از عقل، تجربه و احساسات استفاده شود و مدام آهنگ گذاشته شود اما در این نهادها فقط قرار است آموزش حفظ قرآن و تفسیر احادیث باشد.

وی افزود: در روایات است که تشنه کردن مردم به مباحث قرآنی مورد نظر است نه آموزش مفاهیم صوری اسلام، چراکه کودک هنوز ارزیابی ای از این مباحث ندارد و ما در جایی حدیثی به الزام حفظ قرآن برای بچه ها نداریم اما حفظ موضوعی و علاقمند کردن کودک به مفاهیم قرآن ارزشمند است و بر همین اساس اجبار کودک به حفظ قرآن بدون ایجاد عطش در وجود او کار بسیار ناموفقی است.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: مهد کودک اسلامی روش شناسی، ترکیب عقل و تجربه  احساسات با مفاهیم مربوط به کودک در قرآن و سنت است و بر همین اساس ما نیازمند بازخوانی مفاهیم اسلامی در مورد کودک هستیم که متاسفانه به صورت تجمیع و مستقل همچنین مطالعه مستمری وجود ندارد.

وی گفت: آیات قرآنی و روایات از ائمه اطهار(ع) در مورد کودک کم نیست و برای جمع آوری آن یک نگاه جمعی لازم است که با توجه به تجربه جمعی ما در مهدها و هم روش های عقلی با تمام آثار درست، قابل تصاحب است.

حریم کودک در اسلام ارزشمند است

این عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: قرآن برای حریم کودک اهمیت فوق العاده ای قائل شده است و آیاتی مخصوص تربیت و مسائل حقوقی کودکان مطرح شده است مانند حقوق مالی کودکی که سرپرست خود را از دست داده و یتیم است، در احادیث داریم که خداوند خود را حامی این کودک معرفی می کند و می گوید اگر کسی به حریم (تصاحب مال یتیم) وارد شود مانند کسی است ک آتش خواری کرده است.

وی افزود: این نشان می دهد که حقوق کودک چه اهمیتی در اسلام دارد که می تواند منشاء روش شناسی انسانی با خردسال باشد و از سوی دیگر یکی از اصول تعلیم و تربیت کودک در سیره پیامبر این است که ایشان کودک را به چشم نیمه آدم، یا اصطلاحا آدم چه، نگاه نمی کند بلکه به شکل یک انسان کامل و با ملاحظات پرورش روحیات وی می بیند و این را می توان از پیش دستی در سلام کردن به کودکان در سیره ایشان ملاحظه کرد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در روایت داریم که یک روز والدین کودکی آمدند و از پیامبر(ص) خواستند که کودک را نصیحت کند که خرمای کمتری بخورد و ایشان فرمودند فردا بیایید، فردا ایشان به کودک نصیحت کردند که خرمای کمتری بخورد و در جوابی که پیامبر به والدین کودک در خصوص یک روز تاخیر در نصیحت کردن وی داشت، نکات بسیاری نهفته است.

وی تصریح کرد: پیامبر(ص) فرمودند که من دیروز خرما خورده بودم و کودک این را دیده بود، به این خاطر خواستم که فردا بیایید که من خرما نخورده باشم. ما از این صحبت ها می توانیم احترام به سوال و ذهنیت کودک که ممکن است در ذهن کودک شکل بگیرد که اگر خرما خوردن بد است، چرا خود پیامبر خرما خورده! از سوی دیگر نمی خواهد میل کودک را سرکوب کند و بگوید که خرما خوردن برای من خوب است اما برای تو بد است، نمی خواهد به کودک دروغ بگوید یا توصیه غیر منطقی کند و در حداقل 10-15 نکته در این قضیه وجود دارد.

این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به روایت دیگری از سیره پیامبر(ص) گفت: پیامبر بسیار مراقب بود که بچه ها مورد تبعیض قرار نگیرند و در روایتی داریم که در جایی به ایشان خرما تعارف کردند اما چند بچه آن نزدیکی این صحنه را می دیدند،  پیامبرفرمودند که اول به بچه ها خرما بدهید و در روایت دیگر داریم که پیامبر موقع نماز وقتی صدای گریه بچه ای را شنید، سریع نمازش را تمام کرد تا بچه کمتر گریه کند.

مهد جایگزین مادر نیست

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه مهد کودک جایگزین مادر نیست، بلکه مکمل آن باید باشد گفت: این جمله که می گویند مهد کودک خوب از یک مادر بد بهتر است، درست اما یک مهد کودک خوب در مقایسه با یک مادر معمولی، مادر ده برابر مقدم است و مهد کودک نباید جایگزین خانواده باشد.

وی اظهار داشت: مهد باید خلاء موقت مادر را برطرف کند و دوری از مادر به نفع کودک نیست و این را دانشمندان جهان هم می گویند، مخصوصا تربیت 3 ساله اول بسیار اهمیت دارد، در اسلام هم به آن اهمیت ویژه ای اختصاص داده شده است و در روایتی از امام صادق(ع) هست که در مقایسه با اهمیت پدر، مادر و مربی فرمودند مادر اهمیت بیشتری نسبت به بقیه دارد زیرا اوست که 9 ماه بچه را در شکم خود نگه داشته و کودک از طریق تپش قلب و نفس مادر زندگی کرده و بعد در بین 2 سینه خد به او شیر داده و روی پاهایش خوابانده بنابراین هیچکس به اندازه مادر در تربیت کودک موثر نیست و انسان تا آخر عمر حاصل تربیت مادر است و کسی جای مادر را نمی گیرد.

این استاد دانشگاه افزود: لذا وقتی کسی از پیامبر(ص) سوال کرد که رضایت چه کسی را جلب کنم، 3 بار فرمودند مادرت و بعد گفتند پدرت و تلاش های غرب در قالب نظریه پردازان کمونیست، لیبرال و فمنیست همه برای از بین بردن نقش مادر در خانواده با شعار انباشت سرمایه توسط زنان و با شعار تساوی حقوق زن و مرد اشتباه بود.

وی با اشاره به نقش مهم مربیان مهدهای مساجد گفت: کودک نباید بیش از 20ساعت در هفته از مادر خود دور باشد و اکنون که وضعیت معیشت طوری است که مادران نیز مجبور به کار خارج از منزل هستند این وظیفه شماست که خلاء وجود مادر را در این چند ساعت پر کنید و به نوعی مکمل نقش مادر برای کودک باشید.

کودک کار با کودکی که مهارت می آموزد تفاوت دارد

رحیم پور ازغدی در خصوص تفاوت کودک کار با کودکی که نزد والدینش کار یاد می گیرد گفت: باید جلوی کودک کار که مورد استثمار قرار گرفته است گرفته شود اما مراقب باشید که با این شعار، کودکی که نزد والدینش کار هنری و یا فنی یاد می گیرد را هم از والدین جدا نکنیم، زیرا کودک در این فرایند و در پناه پدر و مادر خود هم هنر یاد می گیرد و هم به اندازه خودش مسئولیت پذیری را می آموزد که بسیار خوب است.

رحیم پور ازغدی گفت: با توجه به منابع متعدد اسلام در خصوص تربیت کودک لازم به نظر می رسد که درس خارج فقه در مورد تربیت کودک در حوزه بحث داشته باشد و بعد از آن در مورد تربیت نوجوان که متاسفانه به آن توجه نمی شود و در دانشگاه هم رشته روانشناسی و تربیت معلم توجه به این مباحث صورت نمی گیرد و پراکنده از آن عبور می شود.

وی افزود: ما نیازمند این هستیم که نهادهای تخصصی حوزه ها و همینطور آموزش و پرورش یک اتاق فکری تشکیل بدهند و با استفاده از حضور مربیان مهدهای مساجد از انباشت تجربه های موفق و ناموفق به طور دقیق بر روی بحث های تربیت اسلامی کودکان کار کنند.

انتهای پیام/ل