به بهانه شعار دهه کرامت سال 96

دهه کرامت سال 96 نیز به نام «در شادی اهل بیت(ع) شاد باشیم» تعیین شده و فرصت مناسبی برای بازنگری در خصوص راه های ایجاد شادی در دل افراد از نظر اسلام فراهم شده است.

انواع شادی در قرآن

در قرآن کریم نیز به واژه‌های فرح، سرور، بشری، نضره، بطر، بهجت، قره عین و شرح صدر معادل شادی اشاره شده است و دو نوع شادی، شادی ممدوح و مذموم مورد بررسی قرار گرفته است.

شادی برگرفته از ارزش ها و اهداف اسلام ممدوح است، مانند آیه 58 سوره مبارکه یونس که می فرماید: «بگو به فضل و رحمت خدا بايد خوشحال شوند كه از آنچه گردآوري كرده‏اند بهتر است» که اشاره به شادی مادی حلال است و در آیه 4 سوره مبارکه روم می فرمایند «در چند سال، همه كارها از آن خدا است، چه قبل و چه بعد (از اين شكست و پيروزي) و در آن روز مؤمنان خوشحال خواهند شد» که شادی معنوی به شکرانه نعمت‌های الهی مورد نظر است.

اما شادی های برگرفته از ضدارزش ها که با گناه، غفلت و فساد همراه است شادی مذموم است که از جمله در سوره مبارکه قصص آیه 76 به آن اشاره دارد: «قارون از قوم موسي بود اما بر آن‌ها ستم كرد، ما آنقدر از گنج‌ها به او داده بوديم كه حمل صندوق‌های آن براي يك گروه زورمند مشكل بود، به خاطر بياور هنگامي را كه قومش به او گفتند: اين همه شادي مغرورانه مكن كه خداوند شادي‌كنندگان مغرور را دوست نمي‏دارد» و یادر سوره مبارکه غافر آیه 76 به آن اشاره دارد: «اين به خاطر آن است كه به ناحق در زمين شادي مي‏كرديد و از روي غرور و مستي به خوشحالي مي‏پرداختيد».

ایجاد شادی در دل مومنین

رفتار و گفتار هر یک از ائمه اطهار(ع) مرز میان شادی ممدوح و مذموم را مشخص می کند اما جایگاه ایجاد شادی در دل مردم از نظر اهل بیت(ع) به حدی با اهمیت است که انجام آن برای فرد حسنه محسوب می شود، همانطور که پیامبر(ص) فرمودند "کار نیک آن است که سرور و شادی را بر چهره دیگران آشکار سازد."

رسول رحمت(ص) در جای دیگر فرمودند: "هر کس دل مؤمنی را شاد کند مرا شادمان کرده و خدا را مسرور نموده است." و حضرت علی(ع) نیز در جایی فرمودند: "هر کس قلب مؤمنی را شاد کند خداوند در قیامت قلب او را شاد می کند."

اسلام به شادی بیش از آنچه مدنظر افراد در زندگی امروز است و معنای شادی را به صرف خوشگذرانی و شاد بودن آنی تقلیل داده است، با هدف رفع مشکلات جامعه نگاه می کند. در حقیقت آنچه فرد را عمیقا خوشحال می کند و به ادامه زندگی امیدوار، برطرف شدن مشکلات اساسی اش است و بر همین اساس ائمه(ع) سعی در بیان گفتمان شادی در جامعه به عنوان رفع مشکلات مومنین داشتند.

رفع مشکلات زندگی دیگران و به اصطلاح کمک به آن ها دامنه گسترده ای دارد و از کوچکترین کمک ها تا اساسی ترین خدمت ها را شامل می شود، این صحبت ها در فرمایش های پیامبر اسلام(ص) مشخص است، چنانچه فرمودند: "هر کس چیز آزار دهنده ای را از راه مسلمانان بردارد، خداوند پاداش قرائت چهار صد آیه را که برای هر آیه ده حسنه است، در نامه ی اعمال او می نویسد."

ایجاد شادی در دل خود

ائمه(ع) به موضوع ایجاد شادی در دل خود مومنین نیز توجه داشتند و توصیه هایی شده است، نگرانی و اضطراب نسبت به اتفاقاتی که در حال رخ دادن است و همچنین احتمالات آینده باعث می شود که افراد کمتر شاد باشند و دل مشغولی هایی پیدا کنند که بعضا موجب بروز بیماری هایی مانند افسردگی بشود اما داشتن روحیه توکل به خداوند متعال و سپردن نتیجه امور به دست او که  یکی از توصیه های فراموش نشدنی اسلام است، باعث آرامش روان و در سایه آن ایجاد شادی در دل مومن می شود، همانطور که حضرت امیر(ع) فرمودند: "کسی که به خدا اطمینان کند، خداوند او را شاد می کند."

حضرت علی(ع) در جای دیگر نیز ثمره توکل را داشتن جهان بینی گسترده دانسته و می فرمایند: "فرد با ایمان به آنچه پایدار است رغبت دارد، برای همین شادی و نشاط او پیوسته است." فرد مومن که می داند این دنیا محل گذر است، نسبت به اتفاقات آن بیش از اندازه حساسیت نشان نمی دهد و به فکر انجام تکلیف است نه نتیجه! این فرد همان مومن متوکل است که به شادی درونی دست یافته است.

اما همانطور که گفته شد پوشش ظاهری نیز در ایجاد شادی موثر است و امام صادق(ع) از قول حضرت امیر(ع) می فرمایند "جامه پاکیزه غم و اندوه را از بین می‌برد." و در کنار آن همانطور که حضرت علی(ع) فرمودند " نگاه کردن به سبزه بوی خوش و عسل و سواری موجب شادابی است."