عشق را به زیر زمین بفرستیم/ بیا با هم شعاری حرف بزنیم!

نویسنده و کارگردان: پیمان معادی

 تهیه کنندگان: مانی حقیقی و احسان رسول‌اف/ مجری طرح: پیمان جعفری/ مدیر فیلم برداری: محمود کلاری/ تدوینگر: بهرام دهقانی/ طراح گریم: سعید ملکان/ عکاس: حبیب مجیدی.

بازیگران: پیمان معادی، لیلا حاتمی/ سیامک انصاری/ حبیب رضایی/ سیامک صفری/ معصومه قاسمی‌پور و رامین پور ایمان.

خلاصه داستان: «فیلم بمب؛ یک عاشقانه» در دهه شصت و حول و حوش بمباران شهر تهران روایت می‌شود. این فیلم به روابط بین امیدواری و ناامیدی مردم در آن دوران سخت می‌پردازد.

نقد فیلم: اگر چه بمب آنچنان که در نام فیلم آورده شده، باید تِم درام داشته باشد، اما حقیقت این است که لبریز شعارهای سیاسی است. آنچنان که همان لحظه های بکر عاشقانه  تحت لوای اشاره های مستقیم سیاسی گم می شوند و در واقع بار دراماتیک فیلم در پس زمینه قرار می گیرد.

البته معادی از این منظر که یک داستان یک خطی با تنها یک گره ساده -مشکل روابط یک زوج فرهنگی در دهه 60- را تا این حد اطناب داده، خودش هنری است! در واقع خرده داستان هایی در پیوند با داستان اصلی وجود ندارد و همان داستان ساده بدون گره بزرگ تا انتها ادامه می یابد. معادی خود نیز متوجه این اطناب بیهوده است و در جلسه پرسش و پاسخ درباره ریتم فیلم و احتمال کوتاه شدن زمان فیلم در اکران عمومی می گوید: «ما برای اکران عمومی این فیلم، تغییراتی خواهیم داشت و مقدار کمی از فیلم کوتاه می‌شود.»

فیلم در سه فضای مدرسه، زیر زمین و خانه میترا و ایرج شکل می گیرد. آنچه در این سه فضا صورت می گیرد و گفته می شود، گویی برخاسته از سه دوره فکری اند و متعلق به یک دهه نیست.

در مدرسه بر سخنرانی های مدیر مدرسه ( سیامک انصاری) و شعارهای سیاسی دهه 60 به نحو افراط گونه تاکید می شود.

 در خانه میترا و ایرج فضای روشنفکری با مدل معاشرتی مربوط  به دهه های اخیر حاکم است. حتی نسخه « بیا با هم حرف بزنیم» اگرچه موثرترین نسخه برای حل مشکلات زناشویی است، اما مربوط به تاکیدات روانشناسی دهه های اخیر به نظر می رسد. اساسا در دهه 60 بیشتر بر پایه تحمل مشکلات خانوادگی، به پیش می رفته اند؛ آن هم در سکوت.

 اوج « بیا با هم حرف بزنیم» در سکانس سخنرانی میترا پیش روی شوهرش ایرج است. او هر چه در دل دارد بیرون می ریزد و ایرج در مقام یک مرد دهه 60 سراپا گوش می شود. یک چنین دیالوگی اگر در توصیف فعلی کنش و واکنش زوج دهه فعلی می بود، بسی باور پذیرتر به نظر می رسید.

ضمن این که درهمین فضای خانه کلا بر روابط سرد تاکید می شود. بیشتر سکانس ها درنمایش همین روابط سرد رها شده اند.در حالی که می شد زمان کمتری به توصیف این لحظات سرد پرداخت و در ادامه طوری داستان مربوط به فضای خانه را به پیش برد که زمینه سازی برای تحول روابط زناشویی فراهم آید و پله به پله به فضای همبستگی نزدیک شویم. در سکانس های مربوط به خانه شاهد روند تحول پذیری تدریجی رابطه نیستیم و وقتی به یک باره زوج  تغییر رویه می دهند، این تغییر دم دستی می نماید.

اما آنچه در زیر زمین می گذرد، ملموس ترین و باور پذیرترین روابط مربوط به آن دهه( دهه 60) به نظر می آید. افکاری از لایه های مختلف فکری. ضمن این که یک عاشقانه دوران نوجوانی هم رقم  می خورد، اما ضعف اصلی اینجاست که این عاشقانه نوجوانانه در پیوند با درام اصلی نیست. تنها نقطه پیوند درام نوجوانانه با درام اصلی نامه ای است که پسر نوجوان عاشق برای «سمانه» نوشته و به دست معلم او «ایرج» افتاده است و علی الظاهر تحول بزرگ زندگی زناشویی ایرج و میترا با خواندن همین یک نامه رقم می خورد!

فیلم آنچنان که گفته شد، لبریز شعارهای سیاسی است. سخنرانی های طولانی سیامک انصاری در نقش مدیر مدرسه حول محورشعارهای مرگ بر آمریکا و اسرائیل و صدام اگر چه منطبق بر باورهای کارگردان می خواسته یک طنز تلخ ایجاد کند، اما در عمل خمیازه کشداری به کام مخاطب تقدیم می کند. حال بماند که در سکانس دیگری معلم مدرسه روبروی دیواری مکث می کند که تمامی آن شعارها سفید شده اند و اگر این سکانس را در کنار پیام فضای خانه میترا و ایرج بنشانیم که همانا « بیا با هم حرف بزنیم» است، در می یابیم که کارگردان بر همان گفتمان سیاسی بی فرجام درعمل  تاکید دارد.

با همه این اوصاف حقیقتا مستقیم گویی ها و اشارات به شدت شعار زده  توی ذوق مخاطب می زند.  

از جهت دیگری به نظر می رسد درعنوان فیلم هم باید تجدید نظر گردد و کلمات «یک عاشقانه» که به دنبال کلمه بمب یدک کشیده می شود، حذف گردد؛ چرا که اساسا فیلم «بمب شعارهای سیاسی » از آب در آمده و مسئله عشق و همدلی بین افراد در حاشیه واقع شده اند.

  پایگاه خبری تحلیلی طنین یاس