۱۳ / شهريور / ۱۴۰۵ - 04 September 2026
16:57
کد خبر : 9115758
۰۹:۰۴

۱۳۹۷/۱۲/۰۸
نگاهي به نقش زن و جايگاه مادر در جامعه اسلامي

حریم قدسی بانوی ایرانی، نه شرقی است نه غربی

با توجه به تفاوت های نگاه غربی و اسلامی به زن لازم است به دنبال الگویی سوم برای زن باشیم، الگویی که او را از زن شرق و غربی متمایز کرده و برایش جایگاهی رفیع در اندازه های نگاه الهی به او، ترسیم می کند. نگاهی که خداوند به زن دارد، همان نگاهی است که به پیامبران خود داشته است، پیامبرانی که مهربانی با امت، دلسوزی برای آنها، هدایت کردن و دعا کردن شان و در نهایت ساختن انسانی متعالی را هدف خود قرار داده بودند.

به گزارش سرویس بسیج جامعه زنان کشور خبرگزاری بسیج،  روز مادر که می شود، هر آن کسی که دستی بر قلم دارد، سعی می کند به بهترین صورت ممکن کلمات را کنار هم چیده زیباترین و منحصر به فرد ترین خصیصه مادر ایرانی را در جملاتی شیوا و روان بیان کند و این موجود آسمانی را با قلم ستایش گون خود توصیف نماید. اما هرچه به گل وجود مادران نازنين اين مرز و بوم نزدیک می شوی، چنان سرمست عطر نفس های الهی آنها می شوی کلمات گم می شوند و مدهوش این همه زیبایی تمام قامت می ایستی! در حالیکه می دانی لذت و زیبایی یک لحظه مادر بودن توصیف نشدنی است.
زندگی در بطن مادر تعریف می شود، نخستین نشانه های حیات با ضربان قلب او نمود و بروز می کند و نخستین صدایی که انسان را به مهر می خواند، صدای گرم مادر است. این آغوش مادر است که نخستین مأمن آسایش و آرامش انسانی کوچک می شود که حتی نمی تواند کنترل دستان و نگاه خود را داشته باشد و از عجایب خلقت این است که این مأمن آرامش تا پایان عمر جایگاه رفیع خود را حفظ می کند، طوری که می توان گفت: « آرزوی لحظه ای آرامش می کند، کسی که آغوش مادر را فراموش کرده است. »
انسان از معدود جاندارانی است که دوران کودکی بسیار طولانی داشته و نیاز او به حمایت مادر برای بقای عمر، رشد و پروش زیاد است، تنها چیزی که می توان این انگیزه را به مادران بدهد که سالیان سال از فرزند خود نگهداری کنند و این عشق را چنان پرورش دهند که فرزند شان را تا میانسالی هدایت و راهنمایی نمایند، "صبری عاشقانه" است.
شايد صبر گل سرسبد وجود مادر ايراني است. اين ويژگي را از زهراي اطهر(س) الگو گرفته اند. الگویی که اسوه زنان و مردان جهان است و سبک زندگی او ظرفیت جهانی شدن دارد، گذشت، ایثار، صبر، عشقی که بر پایه ایمان است، از مهم ترین ویژگی هایی است که مادران ایرانی را بخاطر الگوی بی نظر خود از سایر مادران دنیا ممتاز کرده است.
زن و جایگاه او در تاریخ بشر، فراز و نشیب های زیادی را پشت سر گذاشته است، نگاه به تاريخ نشان مي دهد که قبل از هويت بخشي اسلام به شان زن، جامعه نسوان از حداقل هاي حقوق انساني نيز محروم بودند.
چيني ها در قبال گرفتن هديه اي دخترانشان را به مردان تجويز مي کردند. در چنين جوامعي دختران از تحصيل علم محروم مي ماندند و همواره مورد ضرب و شتم مردان قرار مي گرفتند. در هندوستان زن چهل روز بعد از فوت شوهرش سوزانده مي شد و بهترين زن کمتر از چهل روز خودسوزي مي کرد!
در مصر هر چند وقت يک بار دختري را در رود نيل قرباني مي کردند تا به خيال خودشان رود پرآب شود.
و اعراب جاهليت هرگاه خبر تولد نوزاد دختري را مي شنيدند، چهره هايشان درهم کشيده، عبوس و تيره مي شد.
اين وضع حتي در کشورهاي اروپايي نيز محسوس بوده است. در يونان زن را موجودي شيطاني مي پنداشتند در صورتي که به آنها تعدي مي شد، حق شکايت نداشتند. در سوئد، نروژ و دانمارک نيز زن از حقوق اوليه اجتماعي محروم بود. در سال ۵۸۶ ميلادي در فرانسه بالاخره به اين نتيجه رسيدند که زن يک موجود انساني است اما تنها براي خدمت به مرد آفريده شده است!
با آغاز اسلام، زن نیز آغازی دوباره یافت و جايگاه مادري زن در بالاترين پله ها و نقش ها قرار گرفت. درهاي کسب علم و معنويت به روي زنان گشوده شد و حجاب اين قشر را از يوغ بردگي زمانه رهايي داد.
آيات قرآن کريم در ارتقاي منزلت زن، زماني نازل شد که زنان هيچ جايگاهي نداشتند. در زماني که به هيچ وجه حق تحصيل علم براي زن قائل نبودند، پيامبر اکرم(ص) فرمودند: تحصيل علم خيري براي همه زنان و مردان است. و يا در حديث ديگري فرمودند: بهترين اولاد شما دخترانتان هستند، چون مهربانند و به شما دلسوزترند.
«شخصي از پيامبر اکرم(ص) پرسيد: حق پدر بر مادر مقدم است يا حق مادر بر پدر؟ ايشان فرمودند: حق آن کسي که تو را ۹ ماه بين دو پهلويش حمل کرد، شير داد، روي زانويش نشاند، با دو دست کمکت کرد و فداکاري به خرج داد.
اسلام مادر را مربي انسان ساز می داند چرا که او در رشد و بالندگي جامعه نقشي حساس دارد. اگر نقش مربي بودنش را خوب ايفا کند و فرزندان خوبي تحويل جامعه دهد. اين صفت مربيگري براي مادر يک صفت الهي محسوب مي شود، بعد از خدا پیامبران و بعد از آن مادران شایسته صفت مربیگری و انسان سازی شده اند و این یعنی انتخاب زن از سوی خدا برای هدایت انسان بعد از پیامبران .
اما فرهنگ غربی این حقیقت را بر نمی تابد و در حرکتی کاملا مخالف جهت اسلام ، زن را از انسان سازی به سمت اغواگری و انحطاط خود و جامعه پیش می برد. در چنین نگاهی زن یک ابزار برای ارضاء نیازهای جنسی مرد محسوب می شود در حالیکه به او تفهیم شده است تو " آزادی" ثمره آزادی برای تو همین است که از هر قید و بندی رها باشی ! و این همان کادوپیچ کردن افکار جاهلیت در زرورقی اغوا کننده است، شاخصه هايي که انديشمندان غربي به وسيله آنها وضعيت زنان را ارزيابي مي کنند، برگرفته از ارکان جامعه سرمايه داري است. در غرب زني که صاحب شغل و درآمد بالاست، يک زن مدرن و موفق به حساب مي آيد و اگر هیچ قید و بندی در رفتار و عمل کرد خود نداشته باشد، زنی " آزاد و برابر با مرد" تعریف می شود!.
همین نگاه در ابعادی بسیار کوچک تر با نفوذ فرهنگی به کشور ما رخنه کرده است، متأسفانه در حال حاضر به نظر مي رسد که " نقش مادري " همان چیزی که زن را " پیامبر" و " هدایت گر" و " انسان ساز" خانه و جامعه خود می کند، هر روز کمرنگ و کمرنگ تر مي شود. ما نمي گوييم زن در اجتماعش منفعل باشد، اما انتظار مي رود که نقش مادري زنان، محور همه نقش هايشان قرار بگيرد.
نمونه این نوع نگاه و تلاش برای نهادینه کردن آن موضع گیری اخیر یکی از روزنامه های طیف اصلاح طلب در خصوص دیوارنگار خیابان ولیعصر (عج) است، دیوارنگاری که سعی دارد نقش مادری را در وجود زن به نمایش گذاشته آن را به زیباترین زبان هنر بستاید.
جای بسیار تأسف است با وجود تمام تفاوت ها در نگاه به زن و جایگاه او در جوامع غربی و شرق، برخی هنوز به دنبال الگو گیری از این جوامع به ویژه غرب هست، الگویی که بهترین زن را زنی مردانه! دانسته و زن بودن او را از اساس مایه حقارت می داند!

شاخصه هايي که انديشمندان غربي به وسيله آنها وضعيت زنان را ارزيابي مي کنند، برگرفته از ارکان جامعه سرمايه داري است. در غرب زني که صاحب شغل و درآمد بالاست، يک زن مدرن و موفق به حساب مي آيد اما شاخصه هاي تعيين کننده نقش زن در جامعه اسلامي برگرفته از جهان بيني توحيدي با آن چه در جامعه غرب مي گذرد، اصولامتفاوت است و در فرهنگ اسلامي با وجود آزادي انتخاب شغل و کار براي زنان، حق انتخاب، مالکيت و فعاليت هاي اقتصادي براي آنها آنچه به نقش و جايگاه زن در جامعه اسلامي معنا و هويت مي بخشد، فعاليت هاي مادي و اقتصادي صرف به معناي غربي آن نيست. لذا با توجه به توضيحات فوق ما داراي مدلي اجتماعي براي نقش زنان متفاوت از مدل غربي آن هستيم. در تاريخ معاصر ايران مي توان به نقش سياسي، اجتماعي زنان در تاريخ معاصر ايران، فعاليت سياسي اجتماعي زنان همدوش با مردان در جنبش تنباکو، فعاليت در امور سياسي، اجتماعي توسط زنان در جنبش مشروطيت اشاره کرد. هرچند که اوج فعاليت هاي سياسي، اجتماعي زنان را معطوف به مبارزات انقلابي اين قشر تحت فرمان امام راحل(ره) مي دانيم.با توجه به این تفاوت ها باید به دنبال الگویی سوم برای زن باشیم، الگویی که او را از زن شرق و زن غربی متمایز کرده و برایش جایگاهی رفیع در اندازه های نگاه الهی به زن، ترسیم می کند. نگاهی که خداوند به زن دارد، همان نگاهی است که به پیامبران خود داشته است، پیامبرانی که مهربانی با امت، دلسوزی برای آنها، هدایت کردن و دعا کردن شان و در نهایت ساختن انسانی متعالی را هدف خود قرار داده بودند./طنین یاس - روژان زندیه


گزارش خطا
ارسال نظرات شما
x

عضو کانال روبیکا ما شوید