این خصلت فقر را از زندگی‌ات حذف می‌کند

همه ما در زندگی به دنبال بی‌نیازی و آسودگی مالی هستیم؛ اما بسیاری تصور می‌کنند راه آن، افزایش درآمد است امام صادق (ع) در حدیثی کوتاه، خصلتی را معرفی کرده‌اند که ضمانت کرده‌اند صاحبش هرگز فقیر نشود این خصلت، نه در ثروت است و نه در قدرت.

خبرگزاری بسیج اردبیل: آیا تابه‌حال به این فکر کرده‌اید که چرا بعضی افراد با درآمد متوسط، همیشه آسوده زندگی می‌کنند و بعضی دیگر با درآمد بالا، همیشه در تنگنا هستند؟ پاسخ این پرسش، در یک حدیث کوتاه اما عمیق از امام صادق (ع) نهفته است که ضمانتی الهی برای یک خصلت خاص داده‌اند.متن عربی حدیث که در کتاب «الخصال» شیخ صدوق روایت شده، چنین است: «حَدَّثَنَا أَبِي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ... عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ ضَمِنْتُ لِمَنِ اقْتَصَدَ أَنْ لَا يَفْتَقِرَ» . ترجمه: ابراهیم بن میمون می‌گوید از امام صادق (ع) شنیدم که فرمود: «برای کسی که میانه‌روی کند، ضمانت می‌کنم که فقیر نشود.» این حدیث، یک ضمانت قطعی از معصوم (ع) است. امام صادق (ع)، به‌عنوان جانشین پیامبر و حجت خدا، چیزی را تضمین کرده‌اند که فراتر از محاسبات بشری است. در روایات دیگر نیز این معنا با تعابیر مشابه آمده است؛ چنان‌که در برخی منابع، این حدیث به‌صورت «ضمنت لمن اقتصد أن لا يفتقر» نقل شده است .نکته اول حدیث، واژه «اقْتَصَدَ» است. اقتصاد در زبان عربی، تنها به معنای صرفه‌جویی و کم‌هزینه کردن نیست؛ بلکه به معنای میانه‌روی و اعتدال در همه امور زندگی است. امام (ع) در روایات دیگر می‌فرمایند: «الاقتصاد نصف المئونة»؛ یعنی میانه‌روی، نیمی از هزینه‌هاست . پس اقتصد، کسی است که نه اسراف می‌کند و نه بخل؛ بلکه در مسیر اعتدال گام برمی‌دارد.

نکته دوم، «أَنْ لَا يَفْتَقِرَ» است. فقر در این حدیث، فقط به معنای نداشتن پول نیست؛ بلکه شامل فقر روحی، فقر اجتماعی و فقر در روابط نیز می‌شود. کسی که در زندگی میانه‌رو باشد، از اضطراب مالی، از حرص و طمع، و از وابستگی به دیگران رها می‌شود. این، همان بی‌نیازی واقعی است که امام (ع) ضمانت کرده‌اند.امام صادق (ع) در حدیثی دیگر می‌فرمایند: «إنّ السرف يورث الفقر وإنّ القصد يورث الغنى»؛ همانا اسراف، فقر می‌آورد و میانه‌روی، بی‌نیازی . این دو حدیث در کنار هم یک قانون اقتصادی الهی را ترسیم می‌کنند: اسراف، انسان را به فقر می‌کشاند و اعتدال، او را به غنا می‌رساند. این قانون، برای همه اعصار و همه جوامع جاری است.کاربرد این حدیث در زندگی فردی چیست؟ امروزه بسیاری از ما در چرخه مصرف‌گرایی گرفتار شده‌ایم؛ خریدهای بی‌حساب، قسط‌های سنگین و هزینه‌های غیرضروری، زندگی را به بن بست مالی می‌کشاند. این حدیث به ما می‌آموزد که با میانه‌روی، می‌توان از این چرخه رها شد. کافی است در هر خرید و هر هزینه، از خود بپرسیم؛ آیا این، در مسیر اعتدال است یا اسراف؟کاربرد اجتماعی و ملی این حدیث نیز بسیار روشن است. جامعه‌ای که در آن فرهنگ میانه‌روی حاکم باشد، از بحران‌های اقتصادی کمتر آسیب می‌بیند. ملت‌هایی که به اسراف و تجمل‌گرایی روی آورده‌اند، دیریازود به فقر و فروپاشی رسیده‌اند. این حدیث، نسخه‌های قرآنی–روایی برای سلامت اقتصادی جامعه است.

پس بیاییم از امروز، این ضمانت الهی را جدی بگیریم و در زندگی خود میانه‌روی را تمرین کنیم. نه اسراف کنیم و نه بخل بورزیم؛ بلکه در مسیر اعتدال گام برداریم. بدانیم که این، فقط یک توصیه اخلاقی نیست؛ بلکه ضمانت معصوم (ع) است که هرگز تخلف نمی‌شود. با میانه‌روی، به بی‌نیازی واقعی خواهیم رسید.