فرهنگی متواضع و مخلص، معلمی برای خدا و انقلاب

مصاحبه با حجت‌الاسلام محمد ابراهیم کشاورز، برادرگرانقدر شهید جلیل کشاورز

غلامی: با عرض سلام و تشکر از حضور شما در این گفت‌وگو درباره شهید والامقام جلیل کشاورز. لطفاً ابتدا خودتان را معرفی بفرمایید.

کشاورز: بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. من هم عرض سلام و ادب دارم خدمت شما، خدا قوت. محمد ابراهیم کشاورز هستم، متولد ۱۳۴۱ در روستای بکهدان از توابع ارسنجان استان فارس. با افتخار جانباز ۲۵ درصد دوران دفاع مقدس هستم. روحانی بومی منطقه‌ام و مشغول اقامه نماز، تبلیغ و امور فرهنگی و دینی می‌باشم. افتخار دارم که برادر شهید والامقام جلیل کشاورز هستم. در خدمت شما هستم و تا حد وسع به سوالات پاسخ می‌دهم.

غلامی: بسیار ممنون. اگر بخواهید شهید را در چند جمله، به نحوی که وصفش کامل باشد، بیان کنید، چه می‌فرمایید؟

کشاورز: شهید عزیز ما اخلاق نیکویی داشت؛ مردانگی، تواضع، اخلاص، خاکی‌بودن و بی‌ادعابودن از مهم‌ترین شاخص‌هایش بود. ولایت‌مدار بود، گوش به فرمان رهبری، اهل انفاق، دغدغه‌مند نظام و انقلاب، عاشق عبادت و از پسران خوش‌اخلاق و پاک‌سرشت بود.

غلامی: بسیار عالی. حالا اگر رفتار یا خاطره‌ای از ایشان هست که اطرافیان بیشتر نقل می‌کنند و در ذهن مانده، لطفاً بفرمایید.

کشاورز: رفقا از او تعریف می‌کردند که در مدرسه بسیار خوش‌برخورد بود و میان دانش‌آموزان هیچ تفاوتی نمی‌گذاشت. روحیه بسیجی و ایثارگری داشت؛ آموزش را همراه با تربیت می‌دید. مثلاً دانش‌آموزی بود با کمی عقب‌ماندگی ذهنی، او را به خانه می‌برد و برایش درس کار می‌کرد. اگر کسی بیمار بود، برایش دارو می‌خرید یا کمک هزینه می‌داد. حتی گاهی از جیب خود برای دانش‌آموزان هزینه می‌کرد. روحیه‌ای سرشار از خدمت به خلق داشت.

غلامی: در رفتار خانوادگی چطور؟همینطور ازنظر مسئولیت‌پذیری و همدلی در خانواده؟

کشاورز: بسیار مسئولیت‌پذیر بود. فقط نقش مرد خانه را نداشت، بلکه کمک‌یار خانواده بود. اهل مطالعه و عبادت؛ قرآن و نهج‌البلاغه می‌خواند و عمل می‌کرد. سعی داشت آنچه آموخته را در زندگی و خانواده پیاده کند. اهل تعقیب دعا بود و در عمل به معارف دینی جدی.

غلامی: آیا ایشان ارزش‌ها یا الگوهایی را به دیگران منتقل می‌کردند؟
 

کشاورز: بله کاملاً؛ رفتار و اخلاقش برای همه،از خانواده تا دانش‌آموزان و معلمین الگو بود. حتی بعد از شهادت، یادکرد و توصیف اخلاق و سادگی‌اش همیشه بر زبان مردم هست.

غلامی: خاطره خاصی از دوران معلمی ایشان که هنوز بین فرهنگیان منطقه مطرح است، دارید؟

کشاورز: آموزگار مقطع ابتدایی بود، پنج پایه را تدریس می‌کرد و بسیار مسلط بود. به روستاهای اطراف ارسنجان می‌رفت و همزمان هم آموزش و هم تربیت را جدی دنبال می‌کرد. برخوردش چنان انسانی بود که دانش‌آموزان همیشه از او به عنوان بهترین معلم یاد می‌کردند؛ صبور، شوخ‌طبع، سخت‌گیر اما مهربان. سفرهای زیارتی داشت، در ایام اربعین موکب برپا می‌کرد. حتی اهل چالش بود و در مشکلات اجتماعی صبر پیشه می‌کرد. از معیشت مردم و دورشدن فرهنگی جامعه از ارزش‌ها رنج می‌برد، ولی تحمل می‌کرد و اهل اقدام مؤثر بود.

غلامی: بعد از شهادت ایشان چه تأثیری بر خانواده، جامعه و مدرسه گذاشته است؟

کشاورز: تأثیر فراوان داشت. مدتی در ارسنجان و سپس در قم خدمت می‌کرد. فعال هیئت امنای مسجد حضرت زینب(س) در قم بود. بعد از شهادتش، امام جمعه و مردم خواستند در همان مسجد دفن شود چون عشق به خدمت داشت. تأثیرش بر خانواده، فامیل، فرهنگیان و منطقه عمیق بود؛ خاطراتش الهام‌بخش همه شده است.

غلامی: وسایل یا یادگار خاصی از شهید باقی مانده که یادش  را زنده‌تر کند؟

کشاورز: بله، در مسجد هر بار اذان می‌شود یادش زنده می‌گردد؛ اذان‌گو و دعاخوان مسجد بود، نوحه‌خوان در محرم. شب اول محرم مصادف با شب دفنش بود. یاد او با دعا، نوحه و خدمت ماندگار است. آخرین پیام تلفن همراهش نیز بسیار تأثیرگذار بود.

غلامی: اگر ممکن است همین پیام آخر را برای ما بخوانید.

کشاورز: بله. پیام آخرش چنین بود:«سلام پسر گلم، دستت درد نکنه بابت زحماتت. امیدوارم من را ببخشید. مرگ و حیات زندگی دست خداست. همان‌طور که می‌دانی آرزوی من شهادت در راه خداست. دلم می‌خواست زندگی خوبی برای تو و برادرانت فراهم کنم، افسوس که نتوانستم. حلالم کنید. برای برادرانت پدری کن، هوای مادرت را داشته باش، او دلسوز است. شما تنها دل‌خوشی من هستید، نمازتان را ترک نکنید. سلام من را به خویشان در قم برسان و از آنان نیز حلالیت بطلب.»این آخرین پیامش بود؛ گویی می‌دانست که مأموریت این بار بازگشتی ندارد.

غلامی: اگر با سه کلمه بخواهید شهید را تعریف کنید، چه واژه‌هایی در ذهن‌تان تداعی می‌شود؟

کشاورز: دل‌سوزی، ایمان، اخلاق. دل‌سوز برای مردم، مؤمن در عمل، و خوش‌اخلاق در معاشرت. اهل نماز شب، اهل کتاب، اهل سخاوت و بخشش بود. ثروت زیادی نداشت، اما همواره گره‌گشا و مهربان بود،زبان خیر داشت، مردِ خدمت بود.

غلامی: در پایان اگر بخواهید برای فرهنگیان کشور،خصوصاً آنان که تازه راه تعلیم را آغاز کرده‌اند،پیامی از سیره شهید بیان کنید، چه می‌فرمایید؟
 

کشاورز: خوش به سعادت شهید. بهترین مرگ، مرگ سرخِ شهادت است. از خدا خواست، خدا روزی‌اش کرد. اسلام ارزش ویژه‌ای به شهادت داده که در هیچ مکتبی نیست. پیامش این بود که وظیفه را بشناسیم، اهل ایمان و پیرو نظام و رهبری باشیم.می‌گفت:«سعی کنید راه ایمان را ادامه دهید؛ راه امامین انقلاب را بشناسید و به وظیفه‌تان عمل کنید.»شهید کشاورز سمبل معلمی مؤمنانه بود، تصویر معلمی که درس را با روح و اخلاق یکی می‌کرد. ما هرچه داریم از خون شهدا داریم، و وظیفه‌مان حفظ آن است.

غلامی: از شما برادر گرامی شهید کشاورز، صمیمانه تشکر می‌کنم؛ که با خاطرات و وصف‌های ارزشمندتان یاد، منش، و راه این معلم شهید را برای فرهنگیان نسل امروز زنده کردید. خداوند به شما و خانواده محترم شهدا عزت، آرامش و اجر فراوان دهد.

کشاورز: خواهش می‌کنم. خدا قوت به شما که برای شهدا تلاش می‌کنید. اجر شما با خدا و توجه شهید ان‌شاءالله شامل حالتان باشد. هر زمان مطلبی درباره شهید خواستید، در خدمت شما هستم.غلامی:تشکر «باشد که نسل فرهنگیان ایران با الگوگیری از شهید جلیل کشاورز، رسالت تعلیم و تربیت را با روح ایثار و ایمان ادامه دهند. »