در عصری که فرزندآوری در میان انبوهی از محاسبات مالی زوجهای جوان به فراموشی سپرده شده، مادری دهه شصتی در میان دیوارهای لرزان خانهای اجارهای، حماسهای از جنس فداکاری رقم زده است. او که بدون بهرهمندی از حمایتهای دولتی، ۹ فرزند را در آغوش پرمهرش پرورش داده و امروز به نمادی زنده بدل شده که تضاد میان مشکلات معیشتی و فرزندآوری را نشان میدهد و با دست خالی به جنگ با پیری و فرسودگی جمعیت و سختیها رفته است.
در میان هیاهو و نشاط فرزندان، روایتی از صبوری و مدیریت شنیده میشود، روایتی از مادری دهه شصتی که بار سنگین فرزندآوری را به دوش کشیده است.
او که خود شاهد عینی مشکلات معیشتی و تورم است، با نگاهی سرشار از ایمان، نشان میدهد که چگونه میتوان با مدیریت هوشمندانه و تکیه بر باورهای قلبی، بر طوفان هزینهها غلبه کرد؛ حماسهای از جنس استقامت که فراتر از سیاستها، به ما درس زندگی میدهد.
وقتی صحبت از فرزندآوری میشود، در اتاقهای فکر، اعداد و ارقام و سیاستهای حمایتی حرف اول را میزنند، اما وقتی پای یک زندگی واقعی در میان باشد، ورق برمیگردد.
مادری که ۹ فرزند را در خانهای اجارهای بزرگ کرده، نمادی از ۲ دنیای متضاد یعنی دنیای کم بودن حمایتها و دنیای بیکران قدرت مدیریت خانگی زنان است.
گرچه محاسن داشتن خانوادهای پرجمعیت، فراتر از یک بحث جمعیتی است و این خانواده، یک اتحاد والا است بلکه حضور فرزندان در خانه، نه تنها باعث نشاط و پویایی میشود، بلکه با تقسیم مسئولیتها و ایجاد یک شبکه حمایتی درونی، میتواند فشار زندگی را تعدیل کند.
یک زن با ۹ فرزند ثابت میکند که با مدیریت درست هزینهها و برخورد مثبت با چالشها، میتواند از بحرانهای اقتصادی، فرصتی برای رشد شخصیتی و تقویت پیوندهای عاطفی میان اعضای خانواده بسازد.
روایت مادری که با ایمان و مدیریت، چالش اقتصاد را به چالش کشید
صدیقه قاسمی مادر ۹ فرزند در گفتوگو با خبرنگار ایرنا به بیان دیدگاهها و تجربیات خود در زمینه فرزندآوری پرداخت و از چالشها و شیرینیهای زندگی پرجمعیت سخن گفت.
وی که متولد سال ۱۳۶۳ است، درباره سابقه ازدواج خود اظهار کرد: من در سال ۱۳۸۶ ازدواج کردم و اکنون ما یک خانواده ۱۱ نفره هستیم.
وی ادامه داد: در حال حاضر ۹ فرزند داریم که فاصله سنی بین آنها تقریبا ۲ سال است؛ ۲ فرزند اول دختر و ۶ فرزند بعدی پسر و نهمین فرزندمان نیز دختر است.
قاسمی درباره سال تولد فرزندان خود به تفکیک گفت: فرزند اولمان، فاطمه در سال ۱۳۸۷، زهرا در سال ۱۳۸۹، محمد در سال ۱۳۹۱، امیرعلی در سال ۱۳۹۲، حسین در سال ۱۳۹۵، حسن در سال ۱۳۹۷، مهدی در سال ۱۳۹۹ و مرتضی در سال ۱۴۰۲ نهمین فرزندمان مطهره در سال ۱۴۰۴ به دنیا آمدند.
این مادر فداکار درباره انگیزه خود برای داشتن فرزندان زیاد تصریح کرد: همسرم که در یک خانواده کم جمعیت بزرگ شده است، از ابتدای خواستگاری اعلام کرد که تمایل دارد چهار فرزند داشته باشد، در حالی که من در خانوادهای پرجمعیت بزرگ شدم، اما فرهنگسازیهای موجود در جامعه معمولا افراد را به بیش از ۲ فرزند تشویق نمیکند. با این حال در سال ۱۳۹۱ که مقام معظم رهبری بحث فرزندآوری و بحران جمعیت را مطرح کردند، این مسئله برای ما ابعاد تازهای پیدا کرد.
خواسته یا ناخواسته وارد جنگ جمعیتی شدهایم
قاسمی در این خصوص افزود: ما هم به علاقه شخصی خود و هم به صحبتهای رهبری توجه کردیم و همچنین از نظر علمی موضوع جمعیت را مطالعه کردیم و به این نتیجه رسیدیم که ما خواسته یا شاید ناخواسته وارد یک جنگ جمعیتی شدهایم و احساس کردیم در پازل دشمن در حال فعالیت هستیم و باید این الگو را بشکنیم لذا با انگیزههای دینی، ملی و اجتماعی تصمیم به فرزندآوری بیشتر گرفتیم و خداوند نیز بر ما منت گذاشت و ما را لایق این نعمت دانست.
وی در پاسخ به سوالی درباره سختیهای زندگی با جمعیت بالا، گفت: یکی از مشکلات اصلی بحث مسکن است چرا که ما مستاجر هستیم و حمایت دولتی نیز نشدیم؛ فرزند آخر ما در سال ۱۴۰۴ متولد شده اما هنوز از طرحهای حمایتی فرزندآوری در شیراز بهرهای نبردهایم.
این مادر بیان کرد: مشکل دیگر حمل و نقل است زیرا خودروهای معمولی ظرفیت خانواده ما را ندارند و جابهجایی اعضای خانواده کار دشواری است.
قاسمی در ادامه به نکته مهمی اشاره کرد و افزود: خواسته یا شاید ناخواسته وارد یک جنگ جمعیتی شدهایم و اگر کسی بخواهد در مسیر فرزندآوری قدم بگذارد، با تقویت ایمان و باور، مسیر هموار میشود و مشکلات قابل حل است.
بچهها در خانوادههای شلوغ نیازی به همبازی در بیرون از خانه ندارند
این مادر جوان و عیالوار به محسنات خانوادههای پرجمعیت نیز پرداخت و گفت: بچهها در خانوادههای شلوغ نیازی به همبازی در بیرون از خانه ندارند و وابستگی کمتری به رسانههایی مانند تلویزیون و گوشی پیدا میکنند.
قاسمی افزود: آنها مهارتهای اجتماعی و مسئولیتپذیری را در کنار یکدیگر میآموزند و خودشان همدیگر را تربیت میکنند و از سوی دیگر وجود احادیث فراوان در مورد فضیلت فرزندآوری، مانند حدیث پیامبر که فرمودند هر فرزندی که متولد میشود مایه مباهات من در امتهاست، خود انگیزهای بزرگ برای فرزندآوری محسوب میشود.
وی با بیان اینکه حضور مادران چندفرزندی در جامعه خود نوعی تبلیغ چهره به چهره است، خاطرنشان کرد: دوستانم میگویند همین که ما شما را در جامعه میبینیم، باعث میشود درک کنیم که ایده فرزند بیشتر قابلیت اجرا دارد و خیلیها به فرزندآوری بیشتر تشویق میشوند.
این مادر با اشاره به فعالیتهای اجتماعی خود در زمینه ترویج فرهنگ فرزندآوری، گفت: پیش از این در نماز جمعه، هیاتها و محافل مذهبی برای بانوان درباره جمعیت صحبت میکردم و با خانمها به صورت عاطفی گفتوگو کرده و بحثهای رهبری و محسنات فرزندآوری را با هم مرور میکردیم و گروههای مادرانه تشکیل میدهیم تا با مطالعه و تبادل نظر، انگیزه و آگاهی مادران را افزایش دهیم.
خانواده، امنترین پناهگاه برای شکوفایی نسل آینده
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری فارس در گفتوگو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: خانواده نه فقط یک قرارداد اجتماعی، بلکه عمیقترین بستر برای رشد عاطفی، اخلاقی و هویتی هر انسانی است.
سمانه ذوالقدری جهرمی افزود: در دنیای پرشتاب امروز، این نهاد مقدس میتواند همچنان امنترین پناهگاه برای تجربه آرامش، عشق و شکوفایی باشد و تقویت بنیان خانواده، سرمایهگذاری برای نسلی است که قرار است آینده این سرزمین را بسازد؛ نسلی که اگر در کانونی گرم و پرمهر پرورش یابد، جامعهای پویا، امیدوار و بالنده خواهد داشت.
وی ادامه داد: حمایت از خانواده فقط به مسائل مالی محدود نمیشود، بلکه ایجاد حس پشتوانه، حمایت عاطفی و همراهی در ابتدای زندگی مشترک، از الزامات اصلی است.
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری فارس گفت: مدیرانی که در سازمانها محیط کار دوستدار خانواده ایجاد میکنند، با نگاهی راهبردی به استحکام پایههای جامعه یاری میرسانند.
ذوالقدری افزود: توجه به آرامش زندگی شخصی کارکنان و اهمیت دادن به جایگاه فرزندآوری در مجموعههای اجرایی، نقش بسزایی در ارتقای امنیت روانی و پویایی جامعه ایفا میکند.
حمایت همهجانبه، کلید امیدآفرینی در نسل جوان
وی تصریح کرد: تصمیم به ازدواج و فرزندآوری، به احساس امنیت، ثبات اقتصادی و تصویر جوانان از آینده گره خورده است و حل مسائل حوزه جمعیت، نیازمند نگاه واقعبینانه و عالمانه، برنامهریزی موثر و مشارکت جدی همه دستگاهها و نهادهای مسئول است.
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری فارس بیان کرد: توجه به معیشت، مسکن، اشتغال پایدار و حمایتهای اجتماعی، گامهایی است که میتواند امید را در جامعه و بهویژه نسل جوان زنده نگه دارد و مسیر را برای ساختن خانوادههایی مستحکم و پویا هموار کند.
گسست از باورهای الهی، عامل اصلی نگرانیهای معیشتی در حوزه خانواده
مسئول پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با واکاوی چالشهای اقتصادی موجود و تاثیر آن بر فرزندآوری، تصریح کرد: فراتر از دغدغههای معطوف به تورم و نوسانات بازار کار، آنچه در لایههای زیرین اجتماع نگرانیساز شده، تضعیف باور قلبی به رزاقیت و تدبیر پروردگار متعال در اعطای روزی است.
سعید زاهد زاهدانی اظهار کرد: غلبه نگاه صرفا محاسباتی و مادیگرایانه، زمینه را برای شکلگیری انگارههای غلط در جامعه فراهم آورده است، به طوری که بسیاری تصور میکنند تشکیل خانواده یا گسترش نسل، عامل فقر است، در حالی که شواهد و آموزههای دینی حکایت از حقیقتی معکوس دارد که نیاز به توجه و تبیین است.
وی با تشریح پیوند میان مفهوم «برکت» و جایگاه نهاد خانواده افزود: بر اساس باورهای ما، فرزندان نه تنها بار مالی نیستند، بلکه خود حامل رزق خویش بوده و زمینهساز گشایش در معیشت و رونق محیط خانوادگی محسوب میشوند. با این حال، غفلت از مولفه برکت و نقشآفرینی عالم غیب در مناسبات اقتصادی، جو روانی سنگینی ایجاد کرده که نتیجه آن فرار از ازدواج و فرزندآوری تحت تأثیر هراسهای کاذب است.
مسئول پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز بر ضرورت تلاش و مجاهدت مستمر والدین برای کسب معیشت تاکید کرد و یادآور شد: مبدا اصلی روزی و برکت، مشیت الهی است.
این جامعهشناس با اشاره به اهمیت نقش تدبیر در فضای خانه اظهار کرد: حتی مدیریت اقتصادی در درون خانواده نیز میتواند با الهام از آموزههای معنوی و امدادهای غیبی همراه باشد؛ به همان میزان که اگر هدایت این تدبیر به جایگاههای شیطانی و انحرافی کشیده شود، عاقبتی جز شکست و خسران در پی نخواهد داشت.
هر گهوارهای که در این سرزمین تکان میخورد نویدبخش فردایی بهتر است
فرزندآوری در فرهنگ و باور ما، چشمه نشاط و بقای خانواده است، اما امروز این نگاه معنوی با دیوارهایی از جنس تورم و بیپناهی اقتصادی برخورد کرده است.
زوجهای جوان قبل از اقدام به فرزندآوری در پی امنیت پایدار هستند، از مسکن متناسب با نیاز خانواده گرفته تا امنیت شغلی مادرانی که نگران جایگاه اجتماعی خود هستند اما تجربیات زیسته افراد با تعداد فرزندان بالا در جامعه نشان میدهد ضربالمثل «هر آنکس که دندان دهد، نان دهد» در زندگی برخی افراد جاری و ساری است و مشکلات معیشتی نمیتواند از ایمان به رزاقیت خداوند کم کند.
در نهایت باید گفت که فرزند، نه یک هزینه و وزنه در ترازوی اقتصادی خانواده، بلکه یک ثروت در کارنامه انسانی ماست.
مشکلات و تلاطمهای خانه و خانواده در لبخندها و خندههای از ته دل کودکان حل میشود و آرامش را به ارمغان میآورد و هر گهوارهای که در این سرزمین تکان میخورد نوید بخش فردایی بهتر است.
